Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

लक्ष्मण-प्राणरक्षा:

Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain

सौम्य शीघ्रमितोगत्वाशैलमौषधिपर्वतम् ।।6.102.23।।पूर्वंतुकथितोयोऽसौवीर जाम्बवताशुभ: ।दक्षिणेशिखरेजातामोषधिमानय ।।6.102.24।।सवर्णकरणींनाम्नासावर्ण्यकरणींतथा ।सञ्जीवकरणींवीरसन्धानीं च महौषधीम् ।।6.102.25।।सञ्जीवनार्धंवीरस्यलक्ष्मणस्यमहात्मनः ।

ity evam ukto hanumān gatvā cauṣadhiparvatam |

cintām abhyagamac chrīmān ajānan tā mahauṣadhīḥ ||

So angewiesen ging der ruhmreiche Hanumān zum Berg der Kräuter; doch da er jene großen Heilpflanzen nicht zu erkennen vermochte, geriet er in sorgvolle Überlegung.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
evamin this way
evam:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb
uktaḥhaving been instructed
uktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvac (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; 'having been told/addressed'
hanumānHanumān
hanumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanūmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्
gatvāhaving gone
gatvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
auṣadhi-parvatamthe herb-mountain
auṣadhi-parvatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootauṣadhi + parvata (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्
cintāmthought; concern
cintām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcintā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्
abhyagamatapproached/entered (into)
abhyagamat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-gam (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
śrīmānglorious
śrīmān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; qualifies hanumān
ajānannot knowing/recognizing
ajānan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; 'not recognizing' (negation implied by context)
tāḥthose
tāḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, बहुवचनम्
mahauṣadhīḥgreat herbs
mahauṣadhīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + oṣadhi (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; स्त्रीलिङ्गे द्वितीया, बहुवचनम्

"O gentle Hanumantha! Going to that mountain of herbs about which Jambavan had earlier spoken to you, get the herbs from the southern peak of that great mountain. To make Lakshmana the great soul alive quickly go and get Savarankarani, Sarvakarani so also Sanjeevakarani and Sandhanakarani and come."

H
Hanumān

FAQs

Dharma includes perseverance and intelligent problem-solving in service: when knowledge is insufficient, one must reflect and find a lawful, effective way to fulfill duty.

Hanumān reaches the herb-mountain but cannot identify the specified herbs and therefore pauses to think.

Hanumān’s conscientiousness—he does not act carelessly; he reflects to ensure the rescue succeeds.