Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

पुष्पकविमानवर्णनम्

Description of the Pushpaka Vimana and Ravana’s Inner Palace

रावणे सुखसंविष्टे तास्त्रियो विविधप्रभाः।ज्वलन्तः काञ्चना दीपाः प्रैक्षन्तानिमिषा इव।।5.9.67।।

rāvaṇe sukhasaṃviṣṭe tā striyo vividhaprabhāḥ |

jvalantaḥ kāñcanā dīpāḥ praikṣantānimiṣā iva || 5.9.67 ||

Während Rāvaṇa behaglich schlafend lag, schienen jene Frauen, in mannigfaltigem Glanz erstrahlend, wie lodernde goldene Lampen, die ohne Blinzeln blickten.

राजर्षिपितृदैत्यानाम्of royal sages, Pitṛs, and Daityas
राजर्षिपितृदैत्यानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजर्षि + पितृ + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formसमास: राजर्षि-पितृ-दैत्य (द्वन्द्व; ‘royal sages, Pitṛs, and Daityas’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
गन्धर्वाणाम्of Gandharvas
गन्धर्वाणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
योषितःwomen
योषितः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Vedic/epic variant for योषितः/योषितः = योषितः as nom.pl.)
राक्षसानाम्of Rākṣasas
राक्षसानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
याःwho/which
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
कन्याःmaidens
कन्याः:
Karta (कर्ता; apposition to याः)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
कामवशम्under the sway of desire
कामवशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम + वश (प्रातिपदिक)
Formसमास: काम-वश (तत्पुरुष; ‘sway of desire’); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म (object with गताः)
गताःhad come/gone
गताः:
Kriya (क्रिया; predicate participle)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having gone/come to’

It was not possible to distinguish clearly between their jewels, limbs, garments and garlands and to place them in the right spots.

R
Rāvaṇa
W
women of Rāvaṇa’s palace

FAQs

The verse sets a watchful atmosphere; dharma aligns with wakeful awareness (apramāda). Hanumān embodies this vigilance, unlike the palace’s moral sleep.

Hanumān observes Rāvaṇa asleep and the chamber lit by golden lamps, described through a poetic ‘unblinking gaze’ simile.

Alertness and carefulness—necessary for a truthful messenger operating in enemy territory.