Next Verse

Shloka 1

सीताया यशोधर्मविचारः

Sita’s Counsel on Honor, Rescue-Strategy, and Hanuman’s Reassurance

अथाहमुत्तरं देव्या पुनरुक्त स्ससम्भ्रमम्।तव स्नेहान्नरव्याघ्र सौहार्दादनुमान्य वै।।।।

athāham uttaraṃ devyā punar uktaḥ sasambhramam | tava snehān naravyāghra sauhārdād anumānya vai ||

Dann antwortete ich, beruhigt durch die Zuneigung der Göttin Sita und ihre Achtung vor dir, o Tiger unter den Menschen, noch einmal – schnell und eindringlich.

athathen
atha:
Prakaraṇa (प्रकरण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; discourse particle (अथ)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st case), एकवचन
uttaramreply/answer
uttaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
devyāḥof the goddess/lady
devyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; genitive ‘of the lady (Sita)’
punaruktaḥhaving replied again
punaruktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpunar-ukta (कृदन्त; √vac)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; predicate to aham: ‘having spoken again / having replied’
sa-sambhramamhurriedly
sa-sambhramam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsa (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + sambhrama (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; adverbial accusative: ससम्भ्रमम् = ‘with haste/agitation’
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th case), एकवचन
snehātfrom/owing to affection
snehāt:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootsneha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; ablative ‘because of’
nara-vyāghraO tiger among men
nara-vyāghra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + vyāghra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; तत्पुरुष: नराणां व्याघ्रः = ‘tiger among men’
sauhārdātfrom friendship
sauhārdāt:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootsauhārda (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; ablative ‘because of friendship’
anumānyahaving inferred/being confident
anumānya:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootanu-√man (धातु)
Formल्यप्/णिच्-भावे (gerundive/absolutive-like) usage as indeclinable participle; sense: ‘having inferred/being confident’ (contextual)
vaiindeed
vai:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle (वै)

"O tiger among men! In view of her regards for me and and her love for you she was confident and once again addressed me:

H
Hanumān
S
Sītā (devī)
R
Rāma (naravyāghra)

FAQs

Dharma appears as faithful communication: Hanumān acts as a truthful messenger, speaking responsibly because of mutual trust and righteous affection.

Transition into Sarga 68: Hanumān indicates he responded again after hearing Sītā, and the narration is framed for Rāma (addressed as naravyāghra).

Hanumān’s reliability and disciplined speech—urgent yet grounded in loyalty and truth.