Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः

Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters

रूप्यकोपहितै श्चित्रैस्तोरणैर्हेमभूषितैः।विचित्राभिश्च कक्ष्याभिर्द्वारैश्च रुचिरैर्वृतम्।।।।

rūpyakopahitaiś citrais toraṇair hemabhūṣitaiḥ |

vicitrābhiś ca kakṣyābhir dvāraiś ca rucirair vṛtam || 5.6.4 ||

Es war umgeben von wunderbaren Torbögen (Toraṇas), mit Silber eingelegt und mit Gold geschmückt, dazu von kunstvollen inneren Umfriedungen und schönen Toren.

rūpya-ka-upahitaiḥinlaid with silver
rūpya-ka-upahitaiḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootrūpya (प्रातिपदिक) + ka (प्रातिपदिक; ‘silver’) + upahita (कृदन्त; √dhā (धा) + upa + क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘inlaid/placed with silver’
citaiḥvariegated/wondrous
citaiḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
toraṇaiḥwith archways
toraṇaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottoraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
hema-bhūṣitaiḥgold-adorned
hema-bhūṣitaiḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Roothema (प्रातिपदिक) + bhūṣita (कृदन्त; √bhūṣ (भूष्) + क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘adorned with gold’
vicitrābhiḥvarious/ornate
vicitrābhiḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootvicitra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
kakṣyābhiḥwith corridors/inner enclosures
kakṣyābhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkakṣyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
dvāraiḥwith doors/gates
dvāraiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootdvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
ruciraiḥbeautiful
ruciraiḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootrucira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
vṛtamsurrounded
vṛtam:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootvṛta (कृदन्त; √vṛ (वृ) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘surrounded’ (PPP)

He saw beautiful silver archways decorated with gold, colourful inner apartments with beauteous entrances.

H
Hanuman (contextual observer)
R
Ravana (contextual, palace owner)

FAQs

The verse highlights that external beauty and wealth can surround a place, but dharma is measured by conduct; Hanuman’s truthful noticing without being misled models discernment.

Early in the sarga’s palace-description, the narrator details the ornate gateways and architectural defenses seen by Hanuman.

Discernment (viveka): appreciating detail while remaining oriented to the higher aim of dharma.