Shloka 53

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

शोचता च मया दृष्टं प्राकारेण समावृतम्।काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम्।।।।

Transliteration

śocatā ca mayā dṛṣṭaṃ prākāreṇa samāvṛtam |

kāñcanena vikṛṣṭena gṛhopavanam uttamam ||

Translation

Während ich trauerte, erblickte ich einen vortrefflichen, abgeschiedenen Garten, umschlossen von einer langen, glänzenden Mauer aus Gold.

Word by Word

• शोचता: while grieving
• शोचता: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √शुच् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (सह/भावे)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; तृतीया (कर्ता/करण)

• दृष्टम्: was seen
• दृष्टम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्मणि-प्रयोगे विधेय

• प्राकारेण: by/with a wall
• प्राकारेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: प्राकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करण)

• समावृतम्: enclosed/surrounded
• समावृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; गृहोपवनम् इत्यस्य विशेषणम्

• काञ्चनेन: with golden (material)
• काञ्चनेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करण); प्राकारेण इत्यस्य विशेषणम्

• विकृष्टेन: extended, drawn out
• विकृष्टेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: वि√कृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया; काञ्चनेन/प्राकारेण इत्यस्य विशेषणम् (drawn out/extended)

• गृहोपवनम्: house-garden
• गृहोपवनम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गृह + उपवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; षष्ठी-तत्पुरुष (गृहस्य उपवनम्)

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; गृहोपवनम् इत्यस्य विशेषणम्

Context

"While worrying like that I saw a long golden boundary wall surrounding a splendid home garden. (upabana)

Characters & Entities

• Aśoka-vana (implied by continuation)
• prākāra (enclosing wall)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

From sorrow to purposeful action: dharma requires that grief be transformed into renewed effort toward the rightful goal.

What is the narrative situation?

In the midst of despair, Hanumān spots a walled, splendid garden—an environmental clue that redirects his search.

Which character virtue is emphasized?

Pratyutpanna-mati (presence of mind): he observes carefully and follows signs rather than remaining paralyzed by grief.