Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

तस्याश्चास्यं महद्भीमं वर्धते मम भक्षणे।न च मां साधु बुबुधे मम वा विकृतं कृतम्।।।।

tasyāś cāsyaṃ mahad bhīmaṃ vardhate mama bhakṣaṇe | na ca māṃ sādhu bubudhe mama vā vikṛtaṃ kṛtam ||

Ihr riesiges und schreckliches Maul weitete sich immer mehr, um mich zu verschlingen; doch sie erkannte nicht, dass ich aus eigenem Willen eine ungeheure Gestalt angenommen hatte.

tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
āsyammouth
āsyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāsya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
mahatgreat / huge
mahat:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण
bhīmamterrible
bhīmam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण
vardhategrows / increases
vardhate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛdh (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)
mamaof me / my
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; 1st person pronoun
bhakṣaṇein eating / for devouring
bhakṣaṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhakṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात (negation particle)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; 1st person pronoun
sādhuproperly / well
sādhu:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsādhu (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: properly/well)
bubudheshe realized / understood
bubudhe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbudh (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle: or)
vikṛtamaltered / deformed
vikṛtam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvikṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण
kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थं (used predicatively: done)

"She opened her huge mouth to eat me as she did not know that I had already assumed a huge ugly form on my own.

H
Hanuman
S
Siṁhikā

FAQs

Unchecked desire blinds discernment. Adharma-driven aggression (Siṁhikā’s craving) leads to loss of judgment, while dharma-driven action remains intentional and controlled.

As Siṁhikā prepares to swallow Hanuman, she expands her mouth, unaware that Hanuman has already set a counter-plan in motion by changing his form.

Self-mastery: Hanuman’s transformations are voluntary and purposeful, not reactive chaos.