Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

क्वासि गन्ता महाकाय क्षुधिताया ममेप्सितः।भक्षः प्रीणय मे देहं चिरमाहारवर्जितम्।।।।

kvāsi gantā mahākāya kṣudhitāyā mamepsitaḥ | bhakṣaḥ prīṇaya me dehaṃ ciram āhāravarjitam ||

„Wohin willst du gehen, du von riesigem Leib, begehrte Beute meines Hungers? Werde meine Speise; sättige diesen meinen Körper, der lange ohne Nahrung war.“

क्वwhere
क्व:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न-देश-अव्यय (interrogative adverb)
असिare (you)
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
गन्ताgoer/one who goes
गन्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगम् (धातु) (कृदन्त)
Formतृन्-प्रत्ययान्त कर्तृवाचक कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (त्वम् इत्यध्याहारः)
महाकायO huge-bodied one
महाकाय:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहिः: 'महान् कायः यस्य सः'
क्षुधितायाःof (me) hungry
क्षुधितायाः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootक्षुधित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; मम इत्यस्य विशेषणम्: 'of me, hungry'
ममmy/of me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
ईप्सितःdesired
ईप्सितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle from आप्/ईप्स् 'to desire'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (त्वम्) इत्यस्य विधेयः: 'desired'
भक्षःprey/food
भक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (त्वम्) इत्यस्य विधेयः: 'food/prey'
प्रीणयsatisfy
प्रीणय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रीण् (धातु) (णिच्)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
देहम्body
देहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb of time)
आहार-वर्जितम्deprived of food
आहार-वर्जितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआहार (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः: 'आहारात् वर्जितम्' (ablatival sense) देहम् इत्यस्य विशेषणम्

'O huge monkey! where are you going? I am hungry since long. I am going without food and must eat you. Make me satisfied'.

S
Siṁhikā
H
Hanuman

FAQs

The verse illustrates adharma as predatory violence and selfish appetite. By contrast, dharma is restraint and protection of the innocent—qualities Hanuman embodies by refusing to be diverted from his righteous mission.

Siṁhikā attempts to stop Hanuman mid-flight over the ocean by threatening to devour him, declaring him her long-awaited prey.

Hanuman’s mission-integrity and courage are implied: he is confronted with unjust aggression and will respond decisively without abandoning his duty to find Sītā.