HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 151
Previous Verse
Next Verse

Shloka 151

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

राक्षसाः सिद्धसन्नाहास्ततस्ते चण्डविक्रमाः।तदाऽदह्यन्त मे पुच्छं निघ्नन्त: काष्ठमुष्टिभिः।।।।बद्धस्य बहुभिः पाशैर्यन्त्रितस्य च राक्षसैः।

rākṣasāḥ siddha-sannāhās tatas te caṇḍa-vikramāḥ |

tadā ’dahyanta me pucchaṃ nighnantaḥ kāṣṭha-muṣṭibhiḥ ||

baddhasya bahubhiḥ pāśair yantritasya ca rākṣasaiḥ ||

Dann schlugen die Rākṣasas – voll bewaffnet und von wildem Mut – mit Holzknüppeln und Fäusten auf mich ein. Nachdem sie mich mit vielen Seilen gefesselt und festgehalten hatten, zündeten sie meinen Schwanz an.

rākṣasāḥdemons (rakshasas)
rākṣasāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
siddha-sannāhāḥfully prepared/ready-armed
siddha-sannāhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsiddha + sannāha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: सिद्धः सन्नाहः येषां ते (those whose preparations are ready); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘राक्षसाः’ इति विशेषणम्
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): अनन्तरार्थे (then)
tethose (they)
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caṇḍa-vikramāḥof terrible prowess
caṇḍa-vikramāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaṇḍa + vikrama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: चण्डः विक्रमः येषां ते (of fierce valor); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ते/राक्षसाः’ इति विशेषणम्
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (temporal adverb): तस्मिन् काले (then/at that time)
adahyanta(they) set on fire/burned
adahyanta:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootdah (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; ‘पुच्छम्’ इति कर्म
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive) एकवचन (my) / दत्तिवाचक-सम्बन्ध (possessor)
pucchamtail
puccham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuccha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
nighnantaḥstriking/hitting
nighnantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/न्त-प्रत्यय; present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘राक्षसाः’ इत्यस्य क्रियासहचरः (while striking)
kāṣṭha-muṣṭibhiḥwith sticks and fists
kāṣṭha-muṣṭibhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkāṣṭha + muṣṭi (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (copulative): काष्ठानि च मुष्टयश्च (sticks and fists); स्त्रीलिङ्ग (muṣṭi-प्रधान), तृतीया, बहुवचन
baddhasyaof (me) being bound
baddhasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootbaddha (कृदन्त-प्रातिपदिक; बद्ध)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘bandh’ धातोः; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘mama’/‘me’ (Hanuman) इत्यस्य सम्बन्धे (of the bound one)
bahubhiḥwith many
bahubhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘पाशैः’ इति विशेषणम्
pāśaiḥwith ropes/nooses
pāśaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootpāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
yantritasyaof (me) being restrained
yantritasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootyantrita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘yantr’ धातोः; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘baddhasya’ इत्यन्वयः (of the restrained one)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): समुच्चय (and)
rākṣasaiḥby the demons
rākṣasaiḥ:
Kartr̥ (कर्ता) / Agent in passive (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

"Many ferociously courageous demons got ready. They bound me and hit me with fire-sticks and fists. They fastened my tail with ropes and set in on fire.

H
Hanuman
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma here is steadfastness under unjust violence: even when restrained and harmed, Hanuman endures without surrendering his mission or losing inner discipline.

After capturing Hanuman in Lanka, the rākṣasas bind him with ropes, beat him, and ignite his tail as punishment and spectacle.

Kṣānti (forbearance) and dhairya (courage): Hanuman tolerates suffering while remaining focused on Rama’s purpose.