Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

सप्तपञ्चाशः सर्गः

Hanumān’s Return, Roar of Success, and the Announcement “Sītā Seen”

ये तु तत्रोत्तरे तीरे समुद्रस्य महाबलाः।।5.57.18।।पूर्वं संविष्ठिताश्शूरा वायुपुत्रदिदृक्षवः।महतो वातनुन्नस्य तोयदस्येव गर्जितम्।।5.57.19।।शुश्रुवुस्ते तदा घोषमूरुवेगं हनूमतः।

ye tu tatrottare tīre samudrasya mahābalāḥ |

pūrvaṃ saṃviṣṭitāḥ śūrā vāyuputra-didṛkṣavaḥ ||

mahato vātanunnasya toyadasyeva garjitam |

śuśruvus te tadā ghoṣam ūruvegaṃ hanūmataḥ ||

Jene mächtigen, heldenhaften Vānaras, bereits am nördlichen Ufer des Ozeans aufgestellt und voller Sehnsucht nach dem Sohn Vāyus, vernahmen in diesem Augenblick Hanumans gewaltiges Brüllen—wie den Donner einer vom Wind getriebenen Regenwolke—entsprungen aus Kraft und Schnelligkeit seiner dahinstürmenden Glieder.

yethose who
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (relative pronoun)
tubut / indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
uttareon the northern
uttare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with tīre)
tīreshore
tīre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
samudrasyaof the ocean
samudrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (genitive)
mahābalāḥvery strong
mahābalāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (great-strength)
pūrvamearlier
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: earlier/before)
saṃviṣṭhitāḥstationed / seated
saṃviṣṭhitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-vi-śi (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘स्थिताः/उपविष्टाः’
śūrāḥheroes / brave ones
śūrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśūra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
vāyuputra-didṛkṣavaḥeager to see Vāyu’s son (Hanuman)
vāyuputra-didṛkṣavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक) + didṛkṣu (दृश् धातु, सन्-इच्छार्थक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (desirous to see the son of Vāyu)
mahataḥof great
mahataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with garjitam / toyadasya)
vāta-nunnasyaof (a cloud) driven by wind
vāta-nunnasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootvāta (प्रातिपदिक) + nunna (nud/नुद् धातु, क्त)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (wind-driven)
toyadasyaof the rain-cloud
toyadasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottoyada (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive)
ivalike
iva:
Upamāna-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय
garjitamroar / thunder
garjitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgarj (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (P.P.P. used as noun), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śuśruvuḥheard
śuśruvuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (demonstrative pronoun)
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
ghoṣamsound / roar
ghoṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootghoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ūru-vegamthe thigh-driven speed/force
ūru-vegam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootūru (प्रातिपदिक) + vega (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (the force/speed of the thighs)
hanūmataḥof Hanuman
hanūmataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive)

Thereafter the brave and powerful monkeys waiting on the northern shore of the ocean for the arrival of the son of the Windgod, heard the roar and thundering sound of the stormy cloud produced by the sweeping motion of Hanuman's thighs propelled by the speed of his movement.

H
Hanumān
V
Vānaras
S
Samudra (ocean)
U
Uttara-tīra (northern shore)

FAQs

Dharma is reliability in service: the messenger’s unmistakable approach reassures the group that righteous effort has been carried through to completion.

The waiting vānaras recognize Hanumān’s nearing return by the thunderous sound accompanying his swift movement.

Śaurya (valor) expressed as confident action—success is foreshadowed through Hanumān’s vigorous, unhesitating return.