Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

चैत्यप्रासाद-विध्वंसः

Destruction of the Chaitya Palace and Hanuman’s Proclamation

मादृशानां सहस्राणि विसृष्टानि महात्मनाम्।।5.43.20।।बलिनां वानरेन्द्राणां सुग्रीववशवर्तिनाम्।अटन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः।।5.43.21।।

balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīva-vaśa-vartinām |

aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayam anye ca vānarāḥ ||5.43.21||

Wir – und andere Affen – durchstreifen die ganze Erde: mächtige Anführer unter den Vānaras, handelnd nach Sugrīvas Befehl.

īdṛgvidhaiḥof such kinds
īdṛgvidhaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootīdṛg + vidha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘ईदृशाः विधाः’); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण of haribhiḥ
tuindeed/but
tu:
Sambandha-dyotaka (सम्बन्ध-द्योतक)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
haribhiḥby/with vanaras
haribhiḥ:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु; agentive instrument in passive)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
vṛtaḥsurrounded
vṛtaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeVerb
Root√vṛ (धातु; क्त)
Formकृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate of sugrīvaḥ (‘surrounded’)
dantanakhāyudhaiḥwhose weapons are teeth and nails
dantanakhāyudhaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdanta + nakha + āyudha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय-प्राय: ‘दन्ता नखाश्च आयुधानि येषाम्’); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण of haribhiḥ
śataiḥwith hundreds
śataiḥ:
Karaṇa (करण; measure/number)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
śatasahasraiḥwith hundred-thousands
śatasahasraiḥ:
Karaṇa (करण; measure/number)
TypeNoun
Rootśata + sahasra (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical compound: ‘शतं सहस्राणि’ = hundred-thousands); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
koṭībhiḥwith crores
koṭībhiḥ:
Karaṇa (करण; measure/number)
TypeNoun
Rootkoṭī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
ayutaiḥwith ten-thousands
ayutaiḥ:
Karaṇa (करण; measure/number)
TypeNoun
Rootayuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
apialso/even
api:
Avadhāraṇa/Anvaya (अवधारण/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-अव्यय (also/even)
āgamiṣyatiwill come
āgamiṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√gam (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
sugrīvaḥSugriva
sugrīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sarveṣāmof all
sarveṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of all’
vaḥof you (all)
vaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; enclitic
niṣūdanaḥdestroyer/slayer
niṣūdanaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootniṣūdana (प्रातिपदिक; √sūd-णिच्/घञ्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; sugrīvaḥ-समानााधिकरण (appositive)

"Some have the strength of flood waters, some are powerful as wind and yet others have strength beyond measure.

H
Hanumān
S
Sugrīva
V
vānaras

FAQs

Loyalty to rightful leadership: dharmic strength is organized under legitimate command (Sugrīva), not driven by personal ego.

Hanumān continues his proclamation, emphasizing the breadth and coordination of the vānaras’ mobilization.

Śaraṇāgati/niyama (disciplined obedience) and collective responsibility.