Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

लङ्काप्रवेशः

Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā

कस्त्वं केन च कार्येण इह प्राप्तो वनालय।कथयस्वेह यत्तत्त्वं यावत्प्राणा धरन्ति ते।।।।

kas tvaṃ kena ca kāryeṇa iha prāpto vanālaya | kathayasveha yat tattvaṃ yāvat prāṇā dharanti te ||

Wer bist du, Waldwohner, und zu welchem Zweck bist du hierher gekommen? Sprich hier die Wahrheit der Sache, solange dein Lebenshauch noch währt.

कःwho
कः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषार्थे मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
केनby what / with what
केन:
करणम् (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); सर्वनाम
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कार्येणpurpose / business
कार्येण:
हेतु/निमित्तम् (Hetu/Nimitta; purpose-cause)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
इहhere
इह:
अधिकरणम् (Adhikarana/Location)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
प्राप्तःarrived
प्राप्तः:
क्रिया/अवस्था (Predicate state)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणवत्
वनालयO forest-dweller
वनालय:
सम्बोधनम् (Address/Vocative)
TypeNoun
Rootवन + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वनस्य आलयः)
कथयस्वtell / declare
कथयस्व:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
इहhere
इह:
अधिकरणम् (Adhikarana/Location)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb)
यत्that which
यत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
तत्त्वम्truth / reality
तत्त्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
यावत्as long as / until
यावत्:
कालाधिकरणम् (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/कालवाचक-अव्यय (adverb: until/as long as)
प्राणाःlife-breaths
प्राणाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
धरन्तिhold / sustain
धरन्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपदम्
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम

"O dweller of the forest, who are you? Why did you come here? Speak the truth about your identity, so long as you hold on to your life.

L
Laṅkā (guardian deity)
H
Hanumān

FAQs

Satya (truthfulness) is demanded explicitly—identity and intention must be stated truthfully, implying that moral order depends on truthful speech and accountability.

The guardian of Laṅkā confronts Hanumān and demands his identity and mission, under threat of violence.

Satya as a tested virtue: the scene sets up a moral-pressure moment where truth, strategy, and duty will have to be balanced.