Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

सीताविलापः

Sita’s Lament and Resolve under Threat

हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे

हा राममातः सह मे जनन्या।

एषा विपद्याम्यहमल्पभाग्या

महार्णवे नौरिव मूढवाता।।5.28.8।।

hā rāma hā lakṣmaṇa hā sumitre hā rāmamātaḥ saha me jananyā | eṣā vipadyāmy aham alpabhāgyā mahārṇave naur iva mūḍhavātā ||5.28.8||

Weh, Rāma! Weh, Lakṣmaṇa! Weh, Sumitrā! Weh, Rāmas Mutter—zusammen mit meiner eigenen Mutter! Hier gehe ich, vom Unglück getroffen, zugrunde wie ein kleines Boot im großen Ozean, vom wirbelnden Wind gepeitscht.

हाalas! / O!
हा:
सम्बोधन (address/interjection)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय-निपातः; शोक/आह्वानार्थकः)
Formअव्ययम् (निपातः); शोक-आह्वानार्थे (interjection/vocative particle)
रामO Rama
राम:
सम्बोधन (addressee)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः; सम्बोधन-एकवचनम् (vocative singular)
हाalas! / O!
हा:
सम्बोधन
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय-निपातः; शोक/आह्वानार्थकः)
Formअव्ययम् (निपातः); शोक-आह्वानार्थे (interjection)
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
सम्बोधन (addressee)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः; सम्बोधन-एकवचनम् (vocative singular)
हाalas! / O!
हा:
सम्बोधन
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय-निपातः; शोक/आह्वानार्थकः)
Formअव्ययम् (निपातः); शोक-आह्वानार्थे (interjection)
सुमित्रेO Sumitra
सुमित्रे:
सम्बोधन (addressee)
TypeNoun
Rootसुमित्रा (प्रातिपदिकम्)
Formस्त्रीलिङ्गः; सम्बोधन-एकवचनम् (vocative singular)
हाalas! / O!
हा:
सम्बोधन
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय-निपातः; शोक/आह्वानार्थकः)
Formअव्ययम् (निपातः); शोक-आह्वानार्थे (interjection)
राममातःO Rama’s mother
राममातः:
सम्बोधन (addressee)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिकम्) + मातृ (प्रातिपदिकम्)
Formस्त्रीलिङ्गः; षष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य माता); सम्बोधन-एकवचनम् (vocative singular)
सहtogether with
सह:
सहकारक/सहयोग (association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्ययम्)
Formअव्ययम् (उपसर्गसदृश-निपातः); सहार्थक-अव्ययम् (adverb/preposition-like: 'together with'); सामान्यतः तृतीया-सहयोगी
मेmy
मे:
सम्बन्ध (possessor/relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formसर्वनाम; षष्ठी-एकवचनम् (genitive singular) (enclitic form)
जनन्याwith (my) mother
जनन्या:
सहकारक/सहयोग (associate with 'सह')
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिकम्)
Formस्त्रीलिङ्गः; तृतीया-एकवचनम् (instrumental singular)
एषाthis (woman), I (here)
एषा:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम् (nominative singular)
विपद्यामिI perish / I come to ruin
विपद्यामि:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootवि + पद् (धातुः) (पद्—गतौ/पतने; विपद्—आपदि/नाशे)
Formलट्-लकारः (present); प्रथमपुरुषः? (न); उत्तमपुरुषः (1st person); एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
कर्ता (subject; apposition to एषा)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formसर्वनाम; प्रथमा-एकवचनम् (nominative singular)
अल्पभाग्याill-fated / unfortunate
अल्पभाग्या:
कर्तृविशेषण (adjective of subject)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिकम्) + भाग्य (प्रातिपदिकम्)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम् (nominative singular); कर्मधारयः (अल्पं भाग्यं यस्याः/या)
महार्णवेin the great ocean
महार्णवे:
अधिकरण (location)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिकम्) + अर्णव (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः; सप्तमी-एकवचनम् (locative singular); कर्मधारयः (महान् अर्णवः)
नौःa boat
नौः:
उपमान (standard of comparison)
TypeNoun
Rootनौ (प्रातिपदिकम्)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम् (nominative singular)
इवlike / as
इव:
उपमान-निर्देशक (comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्ययम्)
Formअव्ययम्; उपमावाचक-निपातः (comparative particle)
मूढवाताdriven by a violent/confused wind (whirlwind-tossed)
मूढवाता:
उपमान-विशेषण (adjective of the simile’s standard)
TypeAdjective
Rootमूढ (कृदन्त/प्रातिपदिकम्) + वात (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम् (nominative singular); कर्मधारयः (मूढः/प्रचण्डः वातः); उपमान-विशेषणम् (qualifier of नौः)

"Alas! Rama, Alas! Lakshmana, Alas! Sumitra, Alas! my mother, Alas! Rama's mother, I am an ill-starred woman going to perish in this way like a light boat capsized in the midst of an ocean when the whirl-wind blows.

S
Sītā
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sumitrā
K
Kauśalyā (Rāma’s mother)

FAQs

Dharma includes steadfast bonds of family and duty: Sītā’s cry shows loyalty and truthful remembrance, even when isolated and threatened.

In captivity, Sītā laments and calls out to Rāma and her family, feeling herself overwhelmed like a boat in a stormy ocean.

Devotion (bhakti-like fidelity) and emotional honesty joined to unwavering commitment.