Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

सीताविलापः

Sita’s Lament and Resolve under Threat

दुःखं बतेदं मम दुःखिताया

मासौ चिरायाधिगमिष्यतो द्वौ।

बद्धस्य वध्यस्य तथा निशान्ते

राजापराधादिव तस्करस्य।।5.28.7।।

duḥkhaṃ batedaṃ mama duḥkhitāyā māsau cirāyādhigamiṣyato dvau | baddhasya vadhyasya tathā niśānte rājāparādhād iva taskarasya ||5.28.7||

Ach, welch ein Elend in meinem Leid: Zwei Monate werden wie eine Ewigkeit vergehen. Ich bin wie ein zum Tode verurteilter Dieb, der den König beleidigt hat und die Nacht bis zum Morgengrauen ertragen muss.

दुःखम्grief, sorrow
दुःखम्:
Karta (impersonal/expletive subject: 'this is grief')
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः (कर्तरि/वाक्यविषये); एकवचनम्
बतalas!
बत:
Sambandha (exclamation/particle; no karaka)
TypeIndeclinable
Rootबत (अव्ययम्)
Formनिपातः/उद्गारः (exclamatory particle)
इदम्this
इदम्:
Karta (demonstrative subject with दुःखम्)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम्
ममof me, my
मम:
Sambandha (genitive: 'of me')
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formषष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्धे/genitive); एकवचनम्
दुःखितायाःof the sorrowful (woman)
दुःखितायाः:
Sambandha (genitive qualifier: 'of (me) the sorrowful')
TypeAdjective
Rootदुःखित (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; √दुःख्/दुःखय् + क्त)
Formस्त्रीलिङ्गम्; षष्ठी-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम् (मम इत्यस्य/अहं इत्यस्य भावे)
मासौtwo months
मासौ:
Karta (subject of अधिगमिष्यतः)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; द्विवचनम्
चिरायfor a long time, long
चिराय:
Adhikarana (temporal extent; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिकम्)
Formचतुर्थी-एकवचनान्तं अव्ययीभावेन (दत्तिवाचक-अव्ययम्); अर्थः—'दीर्घकालाय/बहुकालम्' (for a long time)
अधिगमिष्यतःwill pass, will be spent
अधिगमिष्यतः:
Kriya (verbal predicate via future participle)
TypeVerb
Rootअधि-√गम् (धातुः) + इष्यत् (भविष्यत्-कृदन्तः)
Formभविष्यत्कालिकः शतृ/इष्यत्-प्रत्ययान्तः कृदन्तः; पुंलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; द्विवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (मासौ ... अधिगमिष्यतः = 'will pass/be spent')
द्वौtwo
द्वौ:
Visheshana (qualifier of मासौ)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याप्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; द्विवचनम्; संख्याविशेषणम् (मासौ इत्यस्य)
बद्धस्यof the captured/bound
बद्धस्य:
Sambandha (genitive qualifier: 'of the bound')
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; √बन्ध् + क्त)
Formपुंलिङ्गम्; षष्ठी-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम् (तस्करस्य)
वध्यस्यof one fit to be slain/for execution
वध्यस्य:
Sambandha (genitive qualifier: 'of one to be executed')
TypeAdjective
Rootवध्य (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; √वध् + यत्/ण्यत्)
Formपुंलिङ्गम्; षष्ठी-विभक्तिः; एकवचनम्; विशेषणम् (तस्करस्य)
तथाthus, similarly
तथा:
Sambandha (adverbial; no karaka)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्ययम्)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: 'so, in that manner')
निशान्तेat daybreak, at the end of night
निशान्ते:
Adhikarana (time: 'at daybreak/end of night')
TypeNoun
Rootनिशान्त (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्; सप्तमी-विभक्तिः; एकवचनम्; कालाधिकरणम्
राजापराधात्from/owing to offense against the king
राजापराधात्:
Apadana/Hetu (cause: 'due to offense against the king')
TypeNoun
Rootराजन् + अपराध (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्गम्; पञ्चमी-विभक्तिः (हेतोः/अपादाने); एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः अपराधः = राजापराधः)
इवlike, as
इव:
Sambandha (comparison marker; no karaka)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्ययम्)
Formउपमानवाचक-अव्ययम् (particle of comparison)
तस्करस्यof a thief
तस्करस्य:
Sambandha (genitive: 'of a thief')
TypeNoun
Rootतस्कर (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गम्; षष्ठी-विभक्तिः; एकवचनम्

"Alas, two months is too long a time to wait in grief. I am like a thief captured for offending a king and waiting overnight for execution at day-break.

S
Sītā
K
king (rājā as analogy)

FAQs

The moral weight of unjust captivity: dharma recognizes the cruelty of punishing the innocent; Sītā’s comparison highlights the anguish of awaiting an undeserved death.

Sītā reflects that the time granted by Rāvaṇa feels unbearably long, like a condemned prisoner awaiting execution.

Inner fortitude and truthful self-expression in suffering.