Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

रावणभवनपरिक्रमणं हनूमतः शोकविचारश्च

Hanuman’s Circuit of Ravana’s Palace and the Crisis of Deliberation

अस्मिन्नेवंगते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम्।।।।भवेदिति मतं भूयो हनुमान्प्रविचारयत्।

asminn evaṃ gate kārye prāptakālaṃ kṣamaṃ ca kim | bhaved iti mataṃ bhūyo hanumān pravicārayat ||

Da die Dinge so weit gekommen waren, erwog Hanumān erneut: „Welcher Weg wäre jetzt zur rechten Zeit und angemessen?“

अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; locative singular ‘in this’
एवंगतेwhen it has come to this/so situated
एवंगते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएवम्-गत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (एवम् + गत); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative singular qualifying कार्ये
कार्येin the matter/task
कार्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; locative singular
प्राप्तकालम्timely
प्राप्तकालम्:
Karma (कर्म/विषय)
TypeAdjective
Rootप्राप्त-काल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (प्राप्तः कालः यस्य); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular (as predicate/qualifier)
क्षमम्proper/fit
क्षमम्:
Karma (कर्म/विषय)
TypeAdjective
Rootक्षम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular (proper/fit)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
किम्what
किम्:
Karma (कर्म/प्रश्न-विषय)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative ‘what’
भवेत्might be
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; optative ‘might be’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय
मतम्opinion
मतम्:
Karma (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootमत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘opinion/decision’
भूयःagain/further
भूयः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय (again, further)
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
प्रविचारयत्deliberated/considered
प्रविचारयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वि-चर् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; imperfect/past ‘deliberated’

Going round the palace of Ravana, unable to see Janaka's daughter Sita, Hanuman spoke thus to himself:

H
Hanumān

FAQs

Dharma is not only purity of intent but also appropriateness of action: choosing what is ‘timely and proper’ (prāptakāla, kṣama) is a key part of righteous conduct.

The text summarizes Hanumān’s continued inner deliberation after the search seems unsuccessful.

Strategic wisdom—Hanumān pauses to evaluate the right next step rather than rushing.