Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

संस्तूयमानो हनुमान्व्यवर्धत महाबलः।समाविध्य च लाङ्गूलं हर्षाद्बलमुपेयिवान्।।4.67.4।।

saṁstūyamāno hanumān vyavardhata mahābalaḥ |

samāvidhya ca lāṅgūlaṁ harṣād balam upeyivān || 4.67.4 ||

Von den Vānara gepriesen, wuchs der überaus starke Hanumān an Größe; und, den Schweif wirbelnd, sammelte er freudig die Kraft in sich.

संस्तूयमानःbeing praised
संस्तूयमानः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + stū (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘being praised’
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanūmant (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
व्यवर्धतgrew
व्यवर्धत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + vṛdh (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
महाबलःmighty
महाबलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारयः (as epithet)
समाविध्यhaving whirled
समाविध्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam + ā + vidh (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having whirled/brandished’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
लाङ्गूलम्tail
लाङ्गूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlāṅgūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
हर्षात्from/through joy
हर्षात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootharṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; हेतौ (cause)
बलम्strength
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
उपेयिवान्attained/assumed
उपेयिवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa + i (धातु)
Formलिट्-रूपान्त कृदन्त (Perfect active participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘having attained/assumed’

The monkeys praised the mighty Hanuman as he grew in size whirling his tail around joyfully.

H
Hanuman
L
lāṅgūla (tail)
V
vānaras (implied praisers)

FAQs

Dharma is strengthened by righteous encouragement: praise offered for a noble mission helps awaken latent capacity for service.

As the vānaras acclaim Hanuman before the ocean-crossing, his body and energy expand in readiness for the task.

Readiness to serve—Hanuman’s power rises in response to duty, not personal gain.