Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः।मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः।।4.67.10।।

tasyāhaṃ śīghravegasya śīghragasya mahātmanaḥ | mārutasyaurasaḥ putraḥ plavanenāsmi tatsamaḥ ||

Ich bin der rechtgeborene Sohn Marutas, des großen, schnell dahineilenden Windes; im Sprung bin ich ihm ebenbürtig.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचनम्
शीघ्रवेगस्यof the swift-speeded one
शीघ्रवेगस्य:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśīghra + vega (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्; कर्मधारयः ‘शीघ्रः वेगः यस्य’
शीघ्रगस्यof the swift-goer
शीघ्रगस्य:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśīghra + ga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः ‘शीघ्रं गच्छति’ (one who goes swiftly)
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्; कर्मधारयः ‘महान् आत्मा यस्य’
मारुतस्यof Maruta
मारुतस्य:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्
औरसःlegitimate
औरसः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaurasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
प्लवनेनby leaping
प्लवनेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootplavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; ‘by leaping’
अस्मिam
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st), एकवचनम्
तत्समःequal to him
तत्समः:
Pūrvapada-pratiyogin (प्रतियोगि/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad + sama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; तत्पुरुषः ‘तस्य समः’ (equal to him)

'I am the lawful-son of the swift-moving Wind-god, Maruta, comparable to him in leaping.

H
Hanumān
M
Māruta (Vāyu/Wind-god)

FAQs

Truthfully stating one’s capacity (satya) serves dharma when it is meant to shoulder responsibility and protect the righteous cause.

Hanumān, now awakened to his power, publicly affirms his ability to perform the ocean-leap by invoking his divine parentage.

Responsible confidence—self-assurance aligned to service, not ego.