Previous Verse

Shloka 32

मैत्रीप्रतिष्ठा

Rama–Sugriva Alliance and Fire-Rite of Friendship

सीता कपीन्द्रक्षणदाचराणांराजीवहेमज्वलनोपमानि।सुग्रीवरामप्रणयप्रसङ्गेवामानि नेत्राणि समं स्फुरन्ति4.5.32।।

sītā-kapīndra-kṣaṇadācarāṇāṃ rājīva-hema-jvalanopamāni |

sugrīva-rāma-praṇaya-prasaṅge vāmāni netrāṇi samaṃ sphuranti || 4.5.32 ||

In dem Augenblick, da Sugrīva und Rāma Freundschaft schlossen, zuckten die linken Augen — Sītās, des Affenkönigs und des nächtlich Umherstreifenden — zugleich, gleich einem Lotos, gleich Gold und gleich loderndem Feuer.

punaragain
punar:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (again)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
abravītsaid
abravīt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (ब्रू, धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
prītaḥpleased
prītaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√prī (प्री, धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rāghavamRama
rāghavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
raghu-nandanamdelight of Raghu's line
raghu-nandanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootraghu (प्रातिपदिक) + nandana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (raghoḥ nandanam)
ayamthis (person)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (इदम्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ākhyātitells/relates
ākhyāti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√khyā (ख्या, धातु) + ā- (उपसर्ग)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
meto me
me:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative) एकवचन; enclitic
rāmaO Rama
rāma:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
sacivaḥcounsellor
sacivaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaciva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mantri-sattamaḥbest of ministers
mantri-sattamaḥ:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootmantrin (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (mantriṣu sattamaḥ = best among ministers)
hanumānHanuman
hanumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
yat-nimittamfor which reason
yat-nimittam:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootyat (यत्, सर्वनाम-प्रातिपदिक) + nimitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (yasya nimittam = for which reason)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
nirjanamdesolate
nirjanam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirjana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; vanam qualifies
vanamforest
vanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āgataḥhas come
āgataḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम्, धातु) + ā- (उपसर्ग)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (having come)
lakṣmaṇenawith Lakshmana
lakṣmaṇena:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
sahatogether with
saha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition: with)
bhrātrāwith (your) brother
bhrātrā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
vasataḥ(of you) residing
vasataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Root√vas (वस्, धातु)
Formकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of you residing’ (genitive absolute-like with tava)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
vanein the forest
vane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
rakṣasāby a demon
rakṣasā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
apahṛtāwas abducted
apahṛtā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√hṛ (हृ, धातु) + apa- (उपसर्ग)
Formकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (was carried off)
bhāryāwife
bhāryā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
maithilīMaithili
maithilī:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootmaithilī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण with bhāryā
janaka-ātmajādaughter of Janaka
janaka-ātmajā:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootjanaka (प्रातिपदिक) + ātmajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (janakasya ātmajā)
tvayāfrom you / by you (separated)
tvayā:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
viyuktāseparated
viyuktā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√yuj (युज्, धातु) + vi- (उपसर्ग)
Formकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rudatīcrying
rudatī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√rud (रुद्, धातु)
Formकृदन्त (शतृ/Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
lakṣmaṇenawith Lakshmana
lakṣmaṇena:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
dhīmatāwise
dhīmatā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; lakṣmaṇena qualifies
antara-prepsunāseeking an opportunity
antara-prepsunā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootantara (प्रातिपदिक) + prepsu (प्रातिपदिक; desiderative adj.)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (antarasya prepsuḥ = seeking an opportunity)
tenaby him
tena:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
hatvāhaving killed
hatvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√han (हन्, धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा/absolutive), अव्ययभाव; पूर्वकालिक (having killed)
gṛdhramvulture
gṛdhram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgṛdhra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
jaṭāyuṣamJatayu
jaṭāyuṣam:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootjaṭāyus (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समानाधिकरण with gṛdhram

'Both the brothers, Rama and Lakshmana seek friendship with you. As both of them are worthiest of worship, welcome them with due reverence.'

S
Sita
S
Sugriva
R
Rama
V
Vali (kapīndra)
R
Ravana (kṣaṇadācara)

FAQs

Dharma is presented as supported by cosmic संकेत (nimitta/omens): when a righteous alliance forms, signs arise indicating protection for the just and danger for the unjust.

As Sugrīva and Rāma form their bond, simultaneous bodily omens occur for Sītā, Vāli, and Rāvaṇa, foreshadowing coming outcomes.

Rāma and Sugrīva’s commitment to a dharmic alliance; the verse underscores that moral actions resonate beyond human politics into providential order.