Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

विन्ध्यगुहाविचयः — Searching the Vindhya Caves and the Cursed Forest

Southern Search

सोऽपि तान्वानरान्सर्वान् नष्टा स्स्थेत्यब्रवीद्बली।अभ्यधावत सङ्कृद्धो मुष्टिमुद्यम्य संहितम्।।।।

so 'pi tān vānarān sarvān naṣṭāḥ sthety abravīd balī |

abhyadhāvata saṅkṛddho muṣṭim udyamya saṃhitam ||

Auch er, der Starke, sprach zu all den Affen: „Ihr seid verloren!“ Und von Zorn entbrannt stürmte er auf sie zu, die geballte Faust erhoben.

सःhe
सः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also)
तान्them
तान्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
वानरान्monkeys
वानरान्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
विशेषण (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of वानरान्
नष्टाःdestroyed / lost
नष्टाः:
सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective
Rootनश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनवाक्ये (predicate to ‘यूयम्’)
स्थyou are
स्थ:
क्रिया (उक्तिवाक्ये)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), बहुवचन; ‘you are’
इतिthus
इति:
उद्धरण-सूचक
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
बलीthe strong one
बली:
कर्ता (apposition to सः)
TypeNoun
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणवत् (the strong one)
अभ्यधावतrushed toward
अभ्यधावत:
क्रिया (अनुक्रमे)
TypeVerb
Rootअभि-धाव् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सङ्कृद्धःenraged
सङ्कृद्धः:
विशेषण (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-क्रुध् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of सः
मुष्टिम्fist
मुष्टिम्:
कर्म (कर्म/Object of उdyamya)
TypeNoun
Rootमुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उद्यम्यhaving raised
उद्यम्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-यम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having raised)
संहितम्held ready / clenched
संहितम्:
विशेषण (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-धा (धातु) / संहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of मुष्टिम् (held/kept ready)

He went a long distance with other heroic monkeys, searching in the impenetrable caves of Vindhya mountain. They combed interior places, mountain peaks, fortresses surrounded by rivers, lakes, extensive groves of trees, bushes and thickets.

A
asura (demon)
V
vānarāḥ (monkeys)

FAQs

The verse depicts adharma: arrogance and threat-driven violence. It implicitly contrasts righteous strength (used in protection and duty) with unrighteous aggression.

The demon verbally threatens the Vānara party and immediately attacks in anger.

By contrast, the Vānaras’ steadiness is implied; the demon displays the vice of wrath (krodha) and boastful cruelty.