Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

दक्षिणदिशि सीतान्वेषण-आदेशः

Commissioning the Southern Search for Sītā

तत्र गन्धर्वपतयः पञ्च सूर्यसमप्रभाः।।।।शैलूषो ग्रामणी श्शिग्रु श्शुभ्रो बभ्रुस्तथैव च।रविसोमाग्निवपुषां निवासः पुण्यकर्मणाम्।।।।

tatra gandharvapatayaḥ pañca sūryasamaprabhāḥ |

śailūṣo grāmaṇī śigru śubhrō babhrus tathaiva ca |

ravisomāgnivapuṣāṃ nivāsaḥ puṇyakarmaṇām ||

Dort weilen fünf Herren der Gandharvas, strahlend wie die Sonne: Śailūṣa, Grāmaṇī, Śigru, Śubhra und Babhru. Jene Gegend ist die Wohnstatt der Verdienstvollen, leuchtend in einem Glanz wie Sonne, Mond und Feuer.

anteat the end
ante:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
pṛthivyāḥof the earth
pṛthivyāḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
durdharṣāḥunassailable
durdharṣāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurdharṣa (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; svargajitaḥ इत्यस्य विशेषणम्
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय
svarga-jitaḥthose who have conquered heaven
svarga-jitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक) + ji (धातु, क्त)
Formकृदन्त (क्त/PPP ‘jita’), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (स्वर्गं जिताः)
sthitāḥstanding/remaining
sthitāḥ:
Kriyā-samānādhikaraṇa (क्रिया-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
tataḥthereafter/from there
tataḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअपादानार्थक-अव्यय (ablatival adverb: ‘from there/then’)
parambeyond
param:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial accusative: ‘beyond/further’)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
vaḥfor you
vaḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th: Genitive/Dative), बहुवचन; ‘of you/for you’
sevyaḥto be approached/entered
sevyaḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsev (धातु)
Formकृदन्त (यत्/gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘fit to be resorted to/entered’
pitṛ-lokaḥworld of the ancestors
pitṛ-lokaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पितॄणां लोकः)
sudāruṇaḥvery dreadful
sudāruṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + dāruṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; pitṛlokaḥ इत्यस्य विशेषणम्

'Five ghandharva kings named Sailusha, Gramani, Sigru, Subhra and Babhru who have the radiance like the Sun reside there. It is the abode of those who have done meritorious deeds.They glow like Sun, Moon and Fire.

G
Gandharvas
S
Sun (Ravi)
M
Moon (Soma)
F
Fire (Agni)

FAQs

Dharma is linked with puṇya (merit): righteous action leads to exalted abodes and luminous company; moral causality is presented as part of the world’s order.

Sugriva describes a formidable, radiant Gandharva-guarded region encountered on the southern route.

Reverence and discernment: recognizing sacred or protected domains and maintaining respectful conduct while pursuing the mission.