Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

दक्षिणदिशि सीतान्वेषण-आदेशः

Commissioning the Southern Search for Sītā

तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवतेऽयं दिवाकरः।।।।श्वेतं राजतमेकं च सेवतेऽयं निशाकरः।न तं कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः।।।।

tasyaikaṃ kāñcanaṃ śṛṅgaṃ sevate 'yaṃ divākaraḥ || 4.41.30 ||

Von jenem Berg, so heißt es, sucht die Sonne einen einzigen Gipfel aus Gold auf.

तस्यof it/of that (mountain)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
एकम्one
एकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
काञ्चनम्golden
काञ्चनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शृङ्गम्-विशेषण
शृङ्गम्peak
शृङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
सेवतेresorts to, attends
सेवते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
दिवाकरःthe Sun
दिवाकरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्वेतम्white
श्वेतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; राजतम्-विशेषण
राजतम्silver (peak)
राजतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एकम्one
एकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
सेवतेresorts to
सेवते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निशाकरःthe Moon
निशाकरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिशाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
तम्him/it
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृतघ्नाःthe ungrateful
कृतघ्नाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृतघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पश्यन्तिsee
पश्यन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
nor/not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
नृशंसाःthe cruel
नृशंसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृशंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
nor/not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
नास्तिकाःthe unbelievers
नास्तिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनास्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

'The Sun resorts to its golden peak. The Moon rests over its silver peak. Neither the ungrateful, nor the mean nor the unbelievers can behold this (phenomenon).

S
Sun (Divākara)

FAQs

Dharma is expressed as truthful guidance given to those on duty: leaders support righteous action by giving accurate, practical directions that help the mission succeed.

Sugrīva describes landmarks on the southern route so the search-party can navigate and continue the quest for Sītā without confusion.

Sugrīva’s foresight: he equips his envoys with concrete navigational knowledge, strengthening their resolve and effectiveness.