Shloka 19

वानरसेनामिलनम् / The Mustering of the Vanara Hosts

Devanagari script

गोलाङ्गूलमहाराजो गवाक्षो भीमविक्रमः।वृतः कोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यत।।4.39.19।।

Transliteration

golāṅgūlamahārājo gavākṣo bhīmavikramaḥ |

vṛtaḥ koṭisahasreṇa vānārāṇām adṛśyata || 4.39.19 ||

Translation

Gavākṣa, der große König der Golāṅgūla, von furchtbarer Tapferkeit, wurde gesehen, umringt von tausend Koṭi Vānara.

Word by Word

• गोलाङ्गूलमहाराजः: the great king of the langurs
• गोलाङ्गूलमहाराजः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोलाङ्गूल + महा + राज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—गोलाङ्गूलानां महा-राजः (षष्ठी-तत्पुरुषार्थे कर्मधारय-रूपेण प्रचलितः)

• गवाक्षः: Gavākṣa
• गवाक्षः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गवाक्ष (प्रातिपदिक, नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम

• भीमविक्रमः: of terrible valor
• भीमविक्रमः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भीम + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः—भीमः विक्रमः यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीह्यर्थसन्निकर्षः)

• वृतः: surrounded
• वृतः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'surrounded'

• कोटिसहस्रेण: by a thousand crores
• कोटिसहस्रेण: करण (Karaṇa/करणम्)
• Type: Noun
• Root: कोटि + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः—कोटीनां सहस्रम् (a thousand crores)

• वानराणाम्: of monkeys
• वानराणाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• अदृश्यत: was seen
• अदृश्यत: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; 'was seen/appeared'

Context

Next arrived Gavaksha, king of Langurs (whose tail resembled the cow's), of fierceful courage surrounded by a thousand crore of vanaras.

Characters & Entities

• Gavākṣa
• Golāṅgūla (langur group)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is righteous strength placed under moral direction: formidable warriors join not for conquest, but to uphold truth and restore justice.

What is the narrative situation?

Another major vānara ruler, Gavākṣa, arrives with an immense force as the coalition consolidates.

Which character virtue is emphasized?

Courage and readiness—military prowess made available for a dharmic mission.