Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

उद्योगप्रवर्तनम्

Mobilization and Counsel on Kingship

तव देव प्रसादाच्च भ्रातुश्च जयतां वर।कृतं न प्रतिकुर्याद्यः पुरुषाणां स दूषकः।।4.38.26।।

tava deva prasādāc ca bhrātuś ca jayatāṃ vara | kṛtaṃ na pratikuryād yaḥ puruṣāṇāṃ sa dūṣakaḥ ||

O Herr, Bester unter den Siegreichen: Durch deine Gnade und die deines Bruders ist mein Werk vollbracht. Wer eine Wohltat nicht erwidert, ist unter den Menschen tadelnswert.

प्रणष्टाlost, perished
प्रणष्टा:
Karta-anvayi viśeṣaṇa (कर्तृअन्वयी विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifies śrīḥ)
श्रीःfortune, prosperity
श्रीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
कीर्तिःfame
कीर्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
कपिराज्यम्the kingdom of the monkeys
कपिराज्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि + राज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpurusha): कपीनां राज्यं
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
शाश्वतम्permanent, enduring
शाश्वतम्:
Karta-anvayi viśeṣaṇa (कर्तृअन्वयी विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifies kapirājyam)
त्वत्-प्रसादात्from your grace, by your favor
त्वत्-प्रसादात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: त्वत्-प्रसादः (your grace) तस्मात् (from)
महाबाहोO long-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; बहुव्रीहि: महान्तौ बाहू यस्य सः
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
प्राप्तम्has been obtained, regained
प्राप्तम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-भावे/परिणामवाचक (has been obtained/has come to be obtained)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
मयाby me
मया:
Karana/Karta (करण/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (pronoun), तृतीया (3rd), एकवचन; करण/कर्तृसाधन (by me)

On hearing this, Sugriva said to Rama,'O longarmed one the fortune, fame and soverignty of vanaras which was lost has been regained only by your grace.

R
Rama
L
Lakshmana (Rama’s brother, implied by bhrātuḥ)

FAQs

Dharma is kṛtajñatā—repaying assistance and honoring obligations. Ingratitude is presented as a moral failing that degrades a person’s character.

Sugriva assures Rama that he understands the moral necessity of returning Rama’s help by actively aiding in the search for Sita.

Integrity in friendship—Sugriva frames repayment of help as an ethical duty, not merely political convenience.