Shloka 34
Devanagari script
यदस्य कृतमस्माभिर्बुध्यसे किञ्चिदप्रियम्।तदबुद्ध्या सम्प्रधार्याशु क्षिप्रमर्हसि भाषितुम्।।।।
Transliteration
yad asya kṛtam asmābhir budhyase kiñcid apriyam | tad abuddhyā sampradhāryāśu kṣipram arhasi bhāṣitum ||
Translation
«Wenn du erkennst, dass wir ihm irgendetwas Unangenehmes getan haben, dann erwäge es rasch mit deinem Urteil und sprich es mir unverzüglich aus.»
Word by Word
यत्whatever
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — whatever/that which
अस्यto him
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम्/तद्-प्रत्यय (सर्वनाम-प्रातिपदिक: अस्य)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन — of him/to him
कृतम्done
कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — done (deed)
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, बहुवचन — by us
बुध्यसेyou perceive
बुध्यसे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद — you understand/you perceive
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formपरिमाण/अल्पार्थक अव्यय — something/any
अप्रियम्unpleasant
अप्रियम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — displeasing (qualifying कृतम्/यत्)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — that
अ-बुद्ध्याwith (your) intellect
अ-बुद्ध्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअ + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — with (your) understanding; here: with your intellect (a-buddhyā as in text)
सम्प्रधार्यhaving considered
सम्प्रधार्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-धृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव — having considered
आशुquickly
आशु:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formशीघ्रार्थक अव्यय (adverb) — quickly
क्षिप्रम्immediately
क्षिप्रम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययवत् (adverbial accusative) — immediately
अर्हसिyou ought
अर्हसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — you ought/are fit
भाषितुम्to speak
भाषितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/infinitival complement)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय — to speak
Context
'If anything displeasing has been done by us, you should know and tell me quickly. You ought to speak to him at once.
Characters & Entities
S
SugrivaT
TaraL
LakshmanaFAQs
Prompt truth-seeking and corrective action: dharma requires recognizing one’s fault and addressing it without delay.
Sugrīva urges Tārā to identify any offense against Lakṣmaṇa and to report it immediately.
Accountability: willingness to admit possible wrongdoing and seek remedy.