Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

किष्किन्धाप्रवेशः—लक्ष्मणस्य कोपः, तारासान्त्वम्, सुग्रीवदर्शनम्

Lakshmana Enters Kishkindha: Anger, Tara’s Mediation, and Sugriva Encountered

बह्वीश्च विविधाकारा रूपयौवनगर्विताः।स्त्रियस्सुग्रीवभवने ददर्श सुमहाबलः।।।।

bahvīś ca vividhākārā rūpayauvanagarvitāḥ |

striyaḥ sugrīvabhavane dadarśa sumahābalaḥ ||

In Sugrīvas Wohnsitz erblickte der überaus mächtige Lakṣmaṇa viele Frauen von mannigfaltiger Gestalt, stolz auf ihre Schönheit und Jugend.

bahvīḥmany
bahvīḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Plural (बहुवचन), qualifying 'striyaḥ'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
vividha-ākārāḥof various forms
vividha-ākārāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय) adjective; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Plural (बहुवचन), qualifying 'striyaḥ'
rūpa-yauvana-garvitāḥproud of beauty and youth
rūpa-yauvana-garvitāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrūpa (प्रातिपदिक) + yauvana (प्रातिपदिक) + garvita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) adjective; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Plural (बहुवचन), qualifying 'striyaḥ'
striyaḥwomen
striyaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Plural (बहुवचन)
sugrīva-bhavanein Sugrīva's palace
sugrīva-bhavane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक) + bhavana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष) 'of Sugrīva' + bhavana; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी) Singular (एकवचन)
dadarśasaw
dadarśa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person Singular
su-mahā-balaḥthe very mighty one
su-mahā-balaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि) adjective 'of very great strength'; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)

Powerful Lakshmana saw many females of different forms proud of their youth and charm at the palace of Sugriva.

L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva
S
Sugrīva-bhavana (Sugrīva’s palace)

FAQs

Dharma as guarded conduct around the private sphere: the presence of sensuality heightens the need for maryādā (propriety) and mental steadiness.

Lakṣmaṇa, searching within the palace, encounters the festive inner environment where women are present and adorned.

Moral alertness: Lakṣmaṇa’s gaze is descriptive, not indulgent—serving the narrative of accountability.