Previous Verse
Next Verse

Shloka 67

शरत्प्रवेशे रामविलापः तथा सुग्रीवप्रमादे लक्ष्मणप्रेषणम्

Autumn’s Onset: Rama’s Lament and Lakshmana Sent to Sugriva

अनाथो हृतराज्योऽयं रावणेन च धर्षितः।दीनो दूरगृहः कामी मां चैव शरणं गतः।।इत्येतैः कारणैस्सौम्य सुग्रीवस्य दुरात्मनः।अहं वानरराजस्य परिभूतः परन्तप।।

anātho hṛtarājyo 'yaṃ rāvaṇena ca dharṣitaḥ | dīno dūragṛhaḥ kāmī māṃ caiva śaraṇaṃ gataḥ ||

ityetaiḥ kāraṇaiḥ saumya sugrīvasya durātmanaḥ | ahaṃ vānararājasya paribhūtaḥ parantapa ||

«Er ist schutzlos, seines Reiches beraubt, von Rāvaṇa geschändet, elend, fern der Heimat, von Liebe verzehrt und zu mir als Zuflucht gekommen» — aus solchen Gründen, Lieber, verachtet mich der übelgesinnte Sugrīva, der Affenkönig, o Bezwinger der Feinde.

anāthaḥhelpless
anāthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanātha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular)
hṛta-rājyaḥone whose kingdom is taken away
hṛta-rājyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothṛta (कृदन्त) + rājya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular); तत्पुरुषः (hṛtaṃ rājyaṃ yasya)
ayamthis (man)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular); सर्वनाम
rāvaṇenaby Rāvaṇa
rāvaṇena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instrumental), एकवचन (singular)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
dharṣitaḥoutraged, violated
dharṣitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhṛṣ (धातु)
Formकृदन्तः (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular)
dīnaḥmiserable
dīnaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular)
dūra-gṛhaḥfar from home
dūra-gṛhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdūra (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular); बहुव्रीहिः (yasya gṛhaṃ dūre = whose home is far/away from home)
kāmīdesirous, lovesick
kāmī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāmin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), एकवचन (singular); सर्वनाम
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
evaindeed, also
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक (emphatic particle)
śaraṇamrefuge
śaraṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Accusative), एकवचन (singular)
gataḥhas sought, has gone to
gataḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formकृदन्तः (past participle, क्त), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular); ‘has gone/has resorted’
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उक्त्यर्थक (quotative particle)
etaiḥby these
etaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन (plural); सर्वनाम, विशेषणरूपेण
kāraṇaiḥreasons
kāraṇaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया (Instrumental), बहुवचन (plural)
saumyaO gentle one
saumya:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (singular)
sugrīvasyaof Sugrīva
sugrīvasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Genitive), एकवचन (singular)
durātmanaḥof the evil-minded (one)
durātmanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Genitive), एकवचन (singular); कर्मधारयः (durātmā = evil-minded)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (singular); सर्वनाम
vānara-rājasyaof the monkey-king
vānara-rājasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक) + rājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Genitive), एकवचन (singular); तत्पुरुषः (vānārāṇāṃ rājā = king of monkeys)
paribhūtaḥam slighted
paribhūtaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpari + bhū (धातु)
Formकृदन्तः (past participle, क्त), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative), एकवचन (singular); ‘insulted/slighted’
parantapaO scorcher of foes
parantapa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootparantapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (singular)

'O gentle one! although I am a vanquisher of foes, this evil-minded king of monkeys is slighting me because I am away from home, I have lost my kingdom, I am outraged by Ravana, I am miserable and love-sick and I have sought his help.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma condemns contempt toward the vulnerable and those who seek refuge; power must not be used to humiliate, and allies must honor obligations despite another’s misfortune.

Rāma explains that Sugrīva is disregarding him, seemingly judging him by his current miseries (exile, loss, separation), even though Rāma came as an ally and refuge-seeker.

Rāma’s commitment to satya and justice—he names the moral failure (ingratitude and disdain) rather than accepting it silently.