Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

हनूमत्संवादः / Hanuman’s Diplomatic Approach to Rama and Lakshmana

सचिवोऽयं कपीन्द्रस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।तमेव काङ्क्षमाणस्य ममान्तिकमुपागतः।।

sacivo ’yaṃ kapīndrasya sugrīvasya mahātmanaḥ | tam eva kāṅkṣamāṇasya mamāntikam upāgataḥ ||

„Dies ist der Minister Sugrīvas, des großherzigen Herrn der Affen; und eben jenen Sugrīva suche ich—sein Bote ist zu mir herangekommen.“

सचिवःminister
सचिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसचिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कपीन्द्रस्यof the lord of monkeys
कपीन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकपि + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कपीनाम् इन्द्रः)
सुग्रीवस्यof Sugriva
सुग्रीवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारयः
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed/only
एव:
Niyama (नियम/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle ‘only/indeed’)
काङ्क्षमाणस्यof (me) wishing (for him)
काङ्क्षमाणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√काङ्क्ष् (धातु)
Formकृदन्त; शानच् (present middle participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of (me) desiring’
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
अन्तिकम्near (to me)
अन्तिकम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘to the vicinity’
उपागतःhas come
उपागतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-√गम् (धातु)
Formकृदन्त; क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has come/approached’

'Here is minister to Sugriva, the great chief of monkeys whom I wish to see.

R
Rama
L
Lakshmana
S
Sugriva
H
Hanuman

FAQs

Dharma as purposeful action: Rama recognizes rightful opportunity—an alliance for a just cause—and prepares to proceed without confusion or delay.

Rama identifies the newcomer as Sugriva’s minister and notes that this connects directly to the very person he intends to meet.

Clarity of aim and strategic wisdom: Rama immediately understands the significance of the envoy’s arrival.