Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

ताराविलापः

Tara’s Lament and Counsel after Vali’s Fall

अभिद्रुतमिदं सर्वं विद्रुतं प्रसृतं बलम्।अस्मिन् प्लवगशार्दूले हते शक्रसमप्रभे।।

abhidrutam idaṃ sarvaṃ vidrutaṃ prasṛtaṃ balam | asmin plavagaśārdūle hate śakrasamaprabhē ||

Als jener Tiger unter den Affen, strahlend wie Śakra (Indra), erschlagen war, geriet das ganze Affenheer in Schrecken, zerstreute sich und floh nach allen Seiten.

अभिद्रुतम्rushed about/terrified
अभिद्रुतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअभि-√द्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying balam)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying balam)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying balam)
विद्रुतम्scattered, fled
विद्रुतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-√द्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying balam)
प्रसृतम्spread out
प्रसृतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√सृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying balam)
बलम्army
बलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्मिन्in this (case), when he
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसके, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; “in/when this (one)”
प्लवग-शार्दूलेin the tiger among monkeys
प्लवग-शार्दूले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्लवग (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (प्लवगानां शार्दूलः)
हतेwhen (he) was slain
हते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Root√हन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
शक्र-समा-प्रभेequal to Indra in splendor
शक्र-समा-प्रभे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक) + प्रभा/प्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (शक्रेण समा प्रभा यस्य) विशेषण (qualifying plavaga-śārdūle)

'When Vali who was equal to Indra in strength, a tiger among monkeys, was killed, the army of monkeys got terrified and ran away here and there, scattered in different directions.

V
Vāli
Ś
Śakra (Indra)

FAQs

It highlights the social impact of a leader’s fall: dharma requires stabilizing the community after crisis rather than yielding to panic and disorder.

Following Vāli’s death, the monkey forces lose cohesion and scatter in fear.

By contrast, it emphasizes the need for steadiness and leadership in adversity—showing what is lost when a central figure falls.