Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

चित्रकूटमार्गोपदेशः

Instructions for the Chitrakuta Route and the Yamuna Crossing

एकैकं पादपं गुल्मं लतां वा पुष्पशालिनीम्।अदृष्टपूर्वां पश्यन्ती रामं पप्रच्छ साऽबला।।।।

ekaikaṁ pādapaṁ gulmaṁ latāṁ vā puṣpaśālinīm | adṛṣṭapūrvāṁ paśyantī rāmaṁ papraccha sā 'balā ||

Jene sanfte Dame, die Baum um Baum, Strauchwerk und blühende Ranken sah, wie sie sie nie zuvor erblickt hatte, fragte Rāma immer wieder nach ihnen.

एकैकम्one by one
एकैकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएक-एक (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverbial), पुनरुक्त-अव्ययीभावः; अर्थे: one by one
पादपम्a tree
पादपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
गुल्मम्a shrub/bush
गुल्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगुल्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
लताम्a creeper
लताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle: or)
पुष्पशालिनीम्flowering; possessing flowers
पुष्पशालिनीम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्प-शालिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (qualifying the seen plant)
अदृष्टपूर्वाम्never seen before
अदृष्टपूर्वाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-दृष्ट-पूर्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम्
पश्यन्तीseeing
पश्यन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ-प्रत्यय/वर्तमान-कर्तरि कृदन्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘seeing’
रामम्to Rama
रामम्:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अबलाgentle/helpless woman
अबला:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-बला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of सा)

That gentle lady enquired of Rama about a tree or a shrub or a creeper in full bloom which she did not see before.

S
Sita
R
Rama

FAQs

Dharma as mindful living: even in exile, Sītā’s attentive engagement with nature reflects a disciplined, appreciative mind rather than bitterness.

While traveling through the forest, Sītā notices unfamiliar flowering plants and asks Rama to identify or explain them.

Sītā’s curiosity and serenity, and the couple’s gentle companionship amid hardship.