Shloka 24

न्यग्रोधं तमुपागम्य वैदेही वाक्यमब्रवीत्।नमस्तेऽस्तु महावृक्ष पारयेन्मे पतिर्व्रतम्।।।।कौशल्यां चैव पश्येयं सुमित्रां च यशश्विनीम्।इति सीताऽञ्जलिं कृत्वा पर्यगच्छद्वनस्पतिम्।।।।

nyagrodhaṃ tam upāgamya vaidehī vākyam abravīt | namas te 'stu mahāvṛkṣa pārayen me patir vratam ||

kauśalyāṃ caiva paśyeyaṃ sumitrāṃ ca yaśasvinīm | iti sītā añjaliṃ kṛtvā paryagacchad vanaspatim ||

Als sie zu jenem Nyagrodha trat, sprach Vaidehī: „Ehrerbietung dir, o großer Baum. Möge das Gelübde meines Gemahls sich erfüllen; möge ich Kauśalyā und die ruhmreiche Sumitrā wiedersehen.“ So umschritt Sītā, die Hände gefaltet, den erhabenen Baum in Verehrung.

न्यग्रोधम्the banyan tree
न्यग्रोधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootन्यग्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपागम्यhaving approached
उपागम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउप + आ + गम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having approached’
वैदेहीVaidehī (Sītā)
वैदेही:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/आशीः)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय; नमस्कारार्थक पद (salutation)
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive use), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
महावृक्षO great tree
महावृक्ष:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (महान् वृक्षः)
पारयेत्may (he) fulfil
पारयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपारय् (धातु; णिच् causative)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
पति-व्रतम्(my) vow of fidelity
पति-व्रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
कौशल्याम्Kauśalyā
कौशल्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकौशल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
पश्येयम्may I see
पश्येयम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
सुमित्राम्Sumitrā
सुमित्राम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुमित्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
यशश्विनीम्illustrious
यशश्विनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootयशस्विनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सुमित्राम्)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसमाप्त्यर्थक (quotative particle: thus)
सीताSītā
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अञ्जलिम्folded hands (añjali)
अञ्जलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having done/made’
पर्यगच्छत्went around/circumambulated
पर्यगच्छत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + आ + गम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
वनस्पतिम्the tree
वनस्पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवनस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Having crossed the river, they left the float and proceeded from the adjoining forest of Yamuna and reached the dark, cool banyan tree covered with lush green leaves.

S
Sītā (Vaidehī)
N
Nyagrodha (banyan tree)
R
Rāma (as 'my husband')
K
Kauśalyā
S
Sumitrā

FAQs

Dharma is fidelity to vows and reverence to sacred life: Sītā’s prayer centers on the truthful completion of Rāma’s vow and respectful remembrance of family elders.

After the Yamunā crossing, Sītā reaches a banyan tree, offers salutations, prays for the fulfilment of vows and reunion with elders, and circumambulates the tree.

Devotion and constancy (niṣṭhā), expressed through prayer, respect, and hope grounded in dharmic return.