Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 47, Shloka 9

अयोध्यायाः पौरविलापः

Lament of the Citizens of Ayodhya on Rama’s Absence

किं वक्ष्यामो महाबाहुरनसूयः प्रियंवदः।नीत स्स राघवोऽस्माभिरिति वक्तुं कथं क्षमम्।।।।

kiṃ vakṣyāmo mahābāhur anasūyaḥ priyaṃvadaḥ | nītaḥ sa rāghavo ’smābhir iti vaktuṃ kathaṃ kṣamam ||

Was sollen wir sagen? Wie könnten wir es ertragen zu sagen: „Wir führten Rāghava fort“—ihn, den Großarmigen, ohne Arg und von sanfter Rede?

kimwhat
kim:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootkim (किम् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (what?)
vakṣyāmaḥshall we say
vakṣyāmaḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
mahābāhuḥmighty-armed
mahābāhuḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeNoun
Rootmahā (महा) + bāhu (बाहु प्रातिपदिक)
Formसमासः: कर्मधारयः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; राघवः इति विशेषणम्
anasūyaḥfree from malice
anasūyaḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootan-asūyā (अनसूया प्रातिपदिक; नञ्-पूर्व)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; राघवः इति विशेषणम् (free from malice)
priyaṃvadaḥsweet-speaking
priyaṃvadaḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रिय) + vada (वद प्रातिपदिक/वद् धात्वर्थ)
Formसमासः: कर्मधारयः (प्रियं वदति इति); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; राघवः इति विशेषणम्
nītaḥwas led
nītaḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (नी धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; राघवः इति विशेषणम् (led)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
rāghavaḥRaghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (राघव प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
asmābhiḥby us
asmābhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (by us)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति निपातः (quotative: thus)
vaktumto say
vaktum:
Prayojana (प्रयोजनम्)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभावः (to say)
kathamhow
katham:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
kṣamampossible/appropriate
kṣamam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootkṣama (क्षम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; शक्यत्वे (possible/fit)

We all will die here. We will go on the everlasting journey to death. Of what use is this life to us without Rama?

R
Rāma

FAQs

It highlights moral accountability: even if one is not directly guilty, society feels responsible for failing to protect the righteous.

Citizens feel shame at the thought that it may be said they ‘sent’ or ‘led’ Rāma into exile.

Rāma’s gentleness and absence of malice (anasūyā, priyaṃvada) are stressed as reasons the citizens’ shame is intensified.