Previous Verse

Shloka 33

अयोध्याकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः

Daśaratha’s orders for Rama’s escort; Kaikeyi’s fear; the Asamañjasa precedent

अनुव्रजिष्याम्यहमद्य रामंराज्यं परित्यज्य सुखं धनं च।सहैव राज्ञा भरतेन च त्वंयथासुखं भुङ्क्ष्व चिराय राज्यम्।।।।

anuvrajiṣyāmy aham adya rāmaṃ rājyaṃ parityajya sukhaṃ dhanaṃ ca | sahaiva rājñā bharatena ca tvaṃ yathāsukhaṃ bhuṅkṣva cirāya rājyam ||

Ich entsage heute diesem Reich—seinem Wohlleben und seinem Reichtum—und werde Rāma folgen. Du aber, zusammen mit König Bharata, genieße die Königsherrschaft nach deinem Belieben für lange Zeit.

anuvrajiṣyāmiI will follow
anuvrajiṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvraj (व्रज् धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग ‘anu-’
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
adyatoday/now
adya:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (राम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
rājyamkingdom
rājyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (राज्य प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
parityajyahaving forsaken
parityajya:
Kriya (क्रिया/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (त्यज् धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerund) उपसर्ग ‘pari-’; ‘having abandoned’
sukhamcomfort
sukham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsukha (सुख प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
dhanamwealth
dhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (धन प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
sahatogether with
saha:
Sahakari (सहकारी/association marker)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-शब्दः (preposition-like indeclinable) ‘together with’; तृतीया-सहयोगे
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
rājñāwith the king
rājñā:
Sahakarana (सहकरण/association)
TypeNoun
Rootrājan (राजन् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सहयोग/करण), एकवचन
bharatenawith Bharata
bharatena:
Sahakarana (सहकरण)
TypeNoun
Rootbharata (भरत प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सहयोग), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद् सर्वनाम)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
yathāsukhamhappily/as you please
yathāsukham:
Prakaraṇa (प्रकरण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootyathā-sukha (यथासुख प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः (yathā + sukha) क्रियाविशेषणम्
bhuṅkṣvaenjoy/consume
bhuṅkṣva:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhuj (भुज् धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
cirāyafor long
cirāya:
Kāla (काल/duration)
TypeNoun
Rootcira (चिर प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/काल-प्रयोजन), एकवचन; ‘for a long time’
rājyamthe kingdom
rājyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (राज्य प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Abandoning this kingdom, these comforts and this wealth, I shall follow Rama. Enjoy the kingdom for a long time happily along with king Bharata.ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ṣaṭtriṅśassargaḥ৷৷Thus ends the thirtysixth sarga of Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

D
Daśaratha
R
Rāma
K
Kaikeyī
B
Bharata
K
Kingdom (rājya)

FAQs

Dharma is loyalty to righteousness over power: Daśaratha declares he would abandon sovereignty rather than abandon the righteous son who is being wronged.

In the confrontation with Kaikeyī, Daśaratha expresses a desperate resolve to go with Rāma, leaving the throne to Bharata under Kaikeyī’s influence.

Daśaratha’s attachment and allegiance to Rāma’s dharmic worth, valuing the person of virtue over the possession of rule.