Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

रामदर्शनार्थं दारानयनम्

The Queens Summoned; Rama’s Leave-Taking and Dasaratha’s Collapse

मा चोत्कण्ठां कृथा देव वने रंस्यामहे वयम्।प्रशान्तहरिणाकीर्णे नानाशकुनिनादिते।।।।

mā cotkaṇṭhāṁ kṛthā deva vane raṁsyāmahe vayam |

praśānta-hariṇākīrṇe nānā-śakuni-nādite ||

Sei nicht bekümmert, o Herr; im Wald werden wir Freude finden — friedvoll, voller Hirsche und widerhallend vom Ruf vieler Vogelarten.

do not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootmā (अव्यय)
Formनिषेध (prohibitive)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय
utkaṇṭhāmanxiety/longing
utkaṇṭhām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootutkaṇṭhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kṛthāḥmake/do
kṛthāḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ) (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
devaO lord
deva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
vanein the forest
vane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
raṃsyāmahewe shall enjoy
raṃsyāmahe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ram (रम्) (धातु)
Formलृट् (Simple Future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, बहुवचन
vayamwe
vayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
praśānta-hariṇa-ākīrṇein (a forest) filled with peaceful deer
praśānta-hariṇa-ākīrṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpraśānta (प्रातिपदिक) + hariṇa (प्रातिपदिक) + ākīrṇa (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण of vane; तत्पुरुष: 'प्रशान्तैः हरिणैः आकीर्णे' (filled with calm deer)
nānā-śakuni-nāditeresounding with many birds
nānā-śakuni-nādite:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + śakuni (प्रातिपदिक) + nādita (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण of vane; तत्पुरुष: 'नानाविधैः शकुनिभिः नादिते' (resounding with various birds)

'O Rama, go to the forest', Kaikeyi had said, and I have given her word I would go. I must fulfil my promise.

R
Rāma
D
Daśaratha
F
Forest (vana)
D
Deer (hariṇa)
B
Birds (śakuni)

FAQs

Dharma includes accepting hardship without causing further suffering to others—Rāma reassures the king and reframes exile as bearable.

Rāma comforts Daśaratha by describing the forest as calm and pleasant, reducing the king’s fear for him.

Compassionate reassurance and resilience—meeting duty with calm optimism rather than complaint.