Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

कौशल्याया मङ्गलविधानम्

Kausalya’s Benedictions and Protective Rites for Rama

गुरुस्सोमश्च सूर्यश्च धनदोऽथ यमस्तथा।पान्तु त्वामर्चिता राम दण्डकारण्यवासिनम्।।2.25.23।।

guruḥ somaś ca sūryaś ca dhanado 'tha yamas tathā | pāntu tvām arcitā rāma daṇḍakāraṇyavāsinam || 2.25.23 ||

O Rama, während du im Dandaka-Wald weilst, mögen dich—durch Verehrung gnädig gestimmt—Guru (Bṛhaspati), Soma, Sūrya, Dhanada (Kubera) und Yama behüten.

गुरुःGuru (Brihaspati)
गुरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; here 'Bṛhaspati (Guru)'
सोमःSoma (Moon)
सोमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सूर्यःSun
सूर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
धनदःDhanada (Kubera)
धनदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधनद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; epithet of Kubera
अथand then/also
अथ:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चय (then/also)
यमःYama
यमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise, also
तथा:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/रीतिवाचक (so, likewise, also)
पान्तुmay protect
पान्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; 'may (they) protect'
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object 'you'
अर्चिताःworshipped
अर्चिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्च् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having been worshipped' qualifying the deities
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
दण्डकारण्यवासिनम्dwelling in Dandaka forest
दण्डकारण्यवासिनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदण्डकारण्य + वासिन् (प्रातिपदिक); components: दण्डक + अरण्य (Tatpurusha) + वासिन्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of त्वाम्; 'dwelling in the Dandaka forest'

Propitiated by my worship, O Rama! may Brihaspati, Moon, Sun, Kubera and Yama protect you when you are in Dandaka forest!

R
Rama
D
Daṇḍakāraṇya (Dandaka forest)
B
Bṛhaspati (Guru)
S
Soma (Moon)
S
Sūrya (Sun)
K
Kubera (Dhanada)
Y
Yama

FAQs

Dharma is lived with reverence: righteous action is accompanied by worship and invocation of protective cosmic authorities, not by arrogance or self-reliance alone.

Kausalya invokes specific deities to guard Rama during his residence in the dangerous wilderness of Daṇḍaka.

Piety and humility—seeking protection through worship while accepting the hard path dictated by truth and duty.