Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

अष्टादशः सर्गः

Kaikeyī Discloses the Boons: Exile to Daṇḍaka and Bharata’s Consecration

पुरा दैवासुरे युद्धे पित्रा ते मम राघव।रक्षितेन वरौ दत्तौ सशल्येन महारणे।।।।

purā daivāsure yuddhe pitrā te mama rāghava |

rakṣitena varau dattau saśalyena mahā-raṇe ||2.18.32||

In der Vergangenheit, o Raghava, im großen Krieg zwischen Göttern und Dämonen, als dein Vater verwundet wurde und ich ihn beschützte, gewährte er mir zwei Gaben.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; निर्देश्यः—रामम्
आर्जव-समायुक्तम्endowed with rectitude
आर्जव-समायुक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआर्जव (प्रातिपदिक) + समा + युज् (धातु)
Formतत्पुरुष-समास (आर्जवेन समायुक्तः), क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘समायुक्त’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—तम्
अनार्याignoble (woman)
अनार्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनार्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—कैकेयी
सत्यवादिनम्truth-speaking
सत्यवादिनम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सत्यं वदति इति), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—तम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रामम्to Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कैकेयीKaikeyi
कैकेयी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकैकेयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वचनम्words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भृश-दारुणम्extremely cruel
भृश-दारुणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभृश (अव्यय) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (भृशं दारुणम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्—वचनम्

O descendant of Raghu in the great war between gods and demons in the past your father had granted me two boons for protecting him when he was wounded by a shaft.

K
Kaikeyī
R
Rāma (Rāghava)
D
Daśaratha
T
two boons (varau)

FAQs

The binding power of promised boons: dharma in kingship includes honoring pledged rewards, especially when granted for protection and service.

Kaikeyī reminds Rāma of the origin of her two boons from Daśaratha, setting the basis for her present demands.

The implied virtue is fidelity to promises (satya) as a royal standard—though Kaikeyī uses it strategically.