Shloka 39

नूनं नन्दति ते माता कौशल्यामातृनन्दन।।।।पश्यन्ती सिद्धयात्रं त्वां पित्र्यं राज्यमवस्थितम्।

nūnaṃ nandati te mātā kauśalyāmātṛnandana |

paśyantī siddhayātraṃ tvāṃ pitryaṃ rājyam avasthitam ||

Gewiss wird deine Mutter Kauśalyā sich freuen, o Freude deiner Mutter, wenn sie dich sieht — deinen Lebensweg erfüllt — fest gegründet im Königreich deines Vaters.

रामम्Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
सर्वानवद्याङ्ग्यःwomen of faultless limbs
सर्वानवद्याङ्ग्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अनवद्य (प्रातिपदिक) + अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि ('whose limbs are wholly faultless'); प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग
रामपिप्रीषयाwith the wish to please Rama
रामपिप्रीषया:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + पिप्रीषा (प्रातिपदिक; desiderative noun from प्री)
Formतत्पुरुष ('desire to please Rama'); तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमार्थक-अव्यय (thereafter)
वचोभिःwith words
वचोभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग
अग्र्यैःexcellent
अग्र्यैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअग्र्य (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग; विशेषणम् (qualifying वचोभिः)
हर्म्यस्थाः(women) on the rooftops
हर्म्यस्थाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहर्म्य (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक; स्था + क्त)
Formसप्तमी-तत्पुरुष ('standing in/on mansions'); प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग
क्षितिस्थाः(women) on the ground
क्षितिस्थाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुष ('standing on the ground'); प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ववन्दिरेpaid homage
ववन्दिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन, आत्मनेपद

On seeing (Sumantra) arriving, all of them, wellwishers to Rama, quickly rose from their seats.

R
Rama
K
Kausalya

FAQs

The verse links dharma with rightful succession and filial legitimacy: a son established in the father’s kingdom is seen as the fulfillment of social and familial order.

Ayodhya’s women praise Rama as he passes, imagining Kausalyā’s joy at his secure standing in the paternal realm.

Rama as the ideal son and rightful heir—one whose life’s purpose is aligned with duty and kingship.