Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

सत्यपाशः

Kaikeyi’s Demand and the Noose of the King’s Promise

इमे गङ्गोदकघटा स्सागरेभ्यश्च काञ्चनाः।।2.14.34।।औदुम्बरं भद्रपीठमभिषेकार्थमागतम्।सर्वबीजानि गन्धाश्च रत्नानि विविधानि च।।2.14.35।।क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भास्सुमनसः पयः। अष्टौ च कन्या रुचिरा मत्तश्च वरवारणः।।2.14.36।।चतुरश्वो रथश्श्रीमान्निस्त्रिंशो धनुरुत्तमम्। वाहनं नरसंयुक्तं छत्रं च शशिसन्निभम्।।2.14.37।।श्वेते च वालव्यजने भृङ्गारुश्च हिरण्मयः। हेमदामपिनध्दश्च ककुद्मान्पाण्डुरो वृषः।।2.14.38।।केसरी च चतुर्दंष्ट्रो हरिश्रेष्ठो महाबलः। सिंहासनं व्याघ्रतनु स्समिद्धश्च हुताशनः।।2.14.39।।सर्ववादित्रसङ्घाश्च वेश्याश्चालङ्कृता स्स्त्रयः। आचार्या ब्राह्मणा गावः पुण्याश्च मृगपक्षिणः।।2.14.40।।पौरजानपदश्रेष्ठा नैगमाश्च गणै स्सह। एते चान्ये च बहवो नीयमानाः प्रियंवदाः।।2.14.41।।अभिषेकाय रामस्य सह तिष्ठन्ति पार्थिवैः।

sarvavāditra-saṅghāś ca veśyāś cālaṅkṛtāḥ striyaḥ |

ācāryā brāhmaṇā gāvaḥ puṇyāś ca mṛga-pakṣiṇaḥ || 2.14.40 ||

Dort waren Scharen von Musikern aller Art zugegen; ebenso Kurtisanen und prächtig geschmückte Frauen. Auch Lehrer, Brahmanen, Kühe sowie glückverheißende Tiere und Vögel hatten sich versammelt.

सर्ववादित्रसङ्घाःall groups of musical instruments
सर्ववादित्रसङ्घाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootसर्व + वादित्र + सङ्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)
and
:
समुच्चय (coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
वेश्याःcourtesans
वेश्याः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootवेश्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Feminine, Nominative, Plural)
and
:
समुच्चय (coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
अलङ्कृताःadorned, decorated
अलङ्कृताः:
विशेषणम् (qualifier of स्त्रियः/वेश्याः)
TypeAdjective
Rootअलङ्कृ (धातु) → अलङ्कृत (कृदन्त-भूतकर्मणि/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Past passive participle; Feminine, Nominative, Plural)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Feminine, Nominative, Plural)
आचार्याःteachers, preceptors
आचार्याः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)
ब्राह्मणाःbrahmins
ब्राह्मणाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)
गावःcows
गावः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Feminine, Nominative, Plural)
पुण्याःsacred, auspicious
पुण्याः:
विशेषणम् (qualifier of मृगपक्षिणः)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Feminine, Nominative, Plural)
and
:
समुच्चय (coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
मृगपक्षिणःanimals and birds
मृगपक्षिणः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootमृग + पक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (मृगाः च पक्षिणः च); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)

O King O lord of the earth (king) Saibya attained the highest state by offering his own body to a hawk in accordance with his promise.

C
Courtesans (veśyāḥ)
W
Women (striyaḥ)
B
Brahmins (brāhmaṇāḥ)
C
Cows (gāvaḥ)

FAQs

Dharma is shown as a social and sacred harmony: the coronation gathers religious authorities, auspicious symbols (cows), and public celebration, implying rule must integrate spiritual legitimacy and societal well-being.

The preparations include not only objects but also social participants—ritual specialists and celebratory groups—indicating a public, communal consecration.

Inclusiveness of the polity—legitimate kingship is presented as publicly witnessed and supported across social functions.