Shloka 1

तं तु राम स्समाश्वास्य भ्रातरं गुरवत्सलम्।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा प्रष्टुं समुपचक्रमे।।।।

taṁ tu rāmaḥ samāśvāsya bhrātaraṁ guruvatsalam |

lakṣmaṇena saha bhrātrā praṣṭuṁ samupacakrame ||2.104.1||

Nachdem Rāma jenen Bruder—Bharata, den Verehrer der Älteren—getröstet hatte, begann er, zusammen mit Lakṣmaṇa, ihn zu befragen.

tamhim (Bharata)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
samāśvāsyahaving consoled
samāśvāsya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-śvas (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘सम्-आ-√श्वस्’ = ‘आश्वास्य/सान्त्वयित्वा’ (having consoled)
bhrātarambrother
bhrātaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
guru-vatsalamdevoted to elders
guru-vatsalam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootguru + vatsala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (गुरुषु वत्सलः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘भ्रातरम्’ इति विशेषणम्
lakṣmaṇenawith Lakṣmaṇa
lakṣmaṇena:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
sahatogether with
saha:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition: ‘with’)
bhrātrāwith (his) brother
bhrātrā:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सहार्थे (with his brother)
praṣṭumto ask
praṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootprach (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव; ‘√प्रच्छ्’ = ‘प्रश्नं कर्तुम्’
samupacakramebegan, commenced
samupacakrame:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-upa-kram (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Rama with his brother Lakshmana having consoled Bharata who is ever devoted to elders began to question:

R
Rāma
B
Bharata
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma includes compassionate speech and orderly counsel: before inquiry or decision, Rāma first steadies Bharata emotionally.

A transition into dialogue: Rāma, with Lakṣmaṇa, prepares to question Bharata after consoling him.

Rāma’s empathetic leadership and Bharata’s guruvātsalya (reverence toward elders).