मारीचवधः — The Slaying of Maricha
Golden Deer Deception
तं स्म पश्यति रूपेण द्योतमानमिवाग्रतः।।।।अवेक्ष्यावेक्ष्य धावन्तं धनुष्पाणिर्महावने।अतिवृत्तमिषोः पाताल्लोभयानं कदाचन।।।।शङ्कितन्तु समुद्भ्रान्तमुत्पतन्तमिवाम्बरे।दृश्यमानमदृश्यं च वनोद्देशेषु केषुचित्।।।।छिन्नाभ्रैरिव संवीतं शारदं चन्द्रमण्डलम्।
taṃ sma paśyati rūpeṇa dyotamānam ivāgrataḥ |
avekṣyāvekṣya dhāvantaṃ dhanuṣpāṇir mahāvane |
ativṛttam iṣoḥ pātāl lobhayānaṃ kadācana ||
śaṅkitaṃ tu samudbhrāntam utpatantam ivāmbare |
dṛśyamānam adṛśyaṃ ca vanoddeśeṣu keṣucit ||
chinnābhrair iva saṃvītaṃ śāradaṃ candramaṇḍalam ||
Rāma, den Bogen in der Hand, sah vor sich immer wieder jenes Wesen, als strahle es. Wieder und wieder blickte er ihm nach, wie es durch den weiten Wald lief—bald jenseits der Reichweite seines Pfeils entgleitend, bald ihn lockend und weiterziehend. In Angst und Verwirrung schien es zu springen, als wolle es in den Himmel auffahren; in manchen Waldgegenden erschien es und verschwand sogleich. Es war wie der Herbstmond, bald verhüllt, bald enthüllt von zerstreuten Wolkenfetzen.
After killing the demon in the figure of a deer and hearing his voice, Rama was overtaken by intense fear born of despair.
The imagery teaches discernment (viveka): what dazzles the senses can be unstable and misleading. Dharma requires steady judgment, not being pulled by mere appearances.
Rāma continues the chase; the deer repeatedly appears and disappears, deliberately keeping him at a distance.
Rāma’s perseverance, alongside the cautionary theme that even perseverance must be guided by discrimination.