Shloka 7

महोत्पात-लक्षणानि

Omens before Khara’s Assault

Devanagari script

प्रभिन्नगिरिसङ्काशास्तोयशोणितधारिणः।आकाशं तदनाकाशं चक्रुर्भीमा वलाहकाः।।।।

Transliteration

prabhinna-giri-saṅkāśās toya-śoṇita-dhāriṇaḥ | ākāśaṃ tad anākāśaṃ cakrur bhīmā valāhakāḥ ||

Translation

Furchterregende Wolken, gleich zerborstenen Bergen, ergossen Wasser, das wie Blut erschien, und der Himmel wirkte wie ein Nicht-Himmel — seltsam und schaurig.

Word by Word

• प्रभिन्नगिरिसङ्काशाः: like shattered mountains
• प्रभिन्नगिरिसङ्काशाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभिन्न (कृदन्त, क्त; √भिद्) + गिरि (प्रातिपदिक) + सङ्काश (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष-समास (प्रभिन्नः गिरिरिव सङ्काशः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वलाहकाः इत्यस्य विशेषणम्

• तोयशोणितधारिणः: bearing water and blood
• तोयशोणितधारिणः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तोय (प्रातिपदिक) + शोणित (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तोयं शोणितं च धारयन्ति), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वलाहकाः इत्यस्य विशेषणम्

• आकाशम्: the sky
• आकाशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आकाश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आकाशम् इत्यस्य विशेषणम्

• अनाकाशम्: non-sky / as if not sky
• अनाकाशम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-आकाश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आकाशम् इत्यस्य विशेषणम्

• चक्रुः: made / rendered
• चक्रुः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• भीमाः: terrible
• भीमाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वलाहकाः इत्यस्य विशेषणम्

• वलाहकाः: clouds
• वलाहकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वलाहक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Context

The dreadful jackals making ghastly howls turning towards the illuminated direction and produced frightening sounds indicating inauspicious time for the demons.

Characters & Entities

• clouds (valāhaka)
• sky (ākāśa)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

When adharma rises, the world appears disordered. The verse uses cosmic imagery to show that unrighteous violence disturbs harmony.

What is the narrative situation?

Portents intensify: the sky turns uncanny as clouds pour blood-like rain, foreshadowing battle and death.

Which character virtue is emphasized?

Steadfastness under fear—holding to dharma even when the world seems ominously overturned.