Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Description of Uttara-Kuru and the Meru-Flank Regions

Bhadrāśva, Sudarśana Jambū, Solar Attendants

उत्तराःकुरवो विप्रा व्याख्यातास्ते समासतः । मेरुपार्श्वमहं पूर्वं प्रवक्ष्यामि यथातथम्

uttarāḥkuravo viprā vyākhyātāste samāsataḥ | merupārśvamahaṃ pūrvaṃ pravakṣyāmi yathātatham

O Brāhmaṇas, die Uttara-Kurus sind euch kurz dargelegt worden. Nun will ich zuerst die Gegend am Abhang des Berges Meru beschreiben, so wie sie wahrhaft ist.

उत्तराःnorthern
उत्तराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (to कुरवः)
कुरवःthe Kurus
कुरवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; कर्ता/विषय
विप्राःbrāhmaṇas; sages
विप्राः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समानाधिकरण (to कुरवः)
व्याख्याताःhave been explained
व्याख्याताः:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याख्यात (कृदन्त; √ख्या with वि-आ)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त); विधेय-विशेषण
तेthey; those
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; कर्ता/विषय (referring to uttarāḥ kuravaḥ)
समासतःbriefly; in summary
समासतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसमासतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: briefly/in summary)
मेरुपार्श्वम्the side/flank of Meru
मेरुपार्श्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमेरु + पार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म (of प्रवक्ष्यामि)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्ता
पूर्वम्first; previously
पूर्वम्:
Sambandha (Temporal adverb/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/नपुंसक-रूप)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: first/before)
प्रवक्ष्यामिI will explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रवच् (धातु)
Formलृट् लकार (Simple Future); उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
यथाas; according to
यथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as; in the manner that)
तथम्so; in that way
तथम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (so; thus)

Unspecified narrator (speaker not identifiable from this single verse alone)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: mountain

Sandhi Resolution Notes: उत्तराःकुरवो = उत्तराः + कुरवः. व्याख्यातास्ते = व्याख्याताः + ते. मेरुपार्श्वमहं = मेरुपार्श्वम् + अहम्. यथातथम् = यथा + तथम्.

U
Uttara-Kuru
M
Meru

FAQs

It signals a transition from describing Uttara-Kuru to a new topic: the cosmographical description of Mount Meru’s adjacent region, a hallmark of the Svarga-khaṇḍa’s sacred-geography material.

“Viprāḥ” refers to brāhmaṇas or learned sages; the verse frames the discourse as a teaching delivered to a learned audience.

“Yathātatham” emphasizes truthful, accurate exposition—valuing fidelity to reality/tradition in transmitting sacred knowledge rather than embellishment.