Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Expansion of Creation through Dakṣa and Kaśyapa: Devas, Dānavas, Nāgas, Birds, and Cosmic Offices

कद्रू खसा मुनिस्तद्वत्तासु पुत्रान्निबोध मे । तुषिता नाम ये देवाश्चाक्षुषस्यांतरे मनोः

kadrū khasā munistadvattāsu putrānnibodha me | tuṣitā nāma ye devāścākṣuṣasyāṃtare manoḥ

Kadru, Khasā und ebenso der Weise—höre von mir über ihre Söhne. Die Götter, die Tuṣitas genannt werden, bestanden während der Manvantara des Cākṣuṣa Manu.

कद्रूKadrū
कद्रू:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकद्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
खसाKhasā
खसा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootखसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मुनिःMuni (name)
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तद्वत्likewise
तद्वत्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; तुल्यार्थकं (likewise)
तासुamong them (those wives)
तासु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम्
निबोधknow/learn
निबोध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; उपसर्गः नि-
मेfrom me / my
मे:
Sampradana/Sambandha (Recipient/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः (Gen./Dat.), एकवचनम्; सर्वनाम
तुषिताःthe Tuṣitas
तुषिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतुषित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; देवगण-नाम
नामby name
नाम:
Apposition marker (नाम-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्ययम्; नामनिर्देशे (particle indicating name)
येwho/which
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्ध-प्रत्ययः (relative pronoun)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
आक्षुषस्यof Cākṣuṣa
आक्षुषस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootआक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of Cākṣuṣa)
अन्तरेin the period (Manvantara)
अन्तरे:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; 'अन्तर' = period/interval
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

Pulastya (narrating to Bhīṣma)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: मुनिस्तद्वत् = मुनिः + तद्वत्; पुत्रान्निबोध = पुत्रान् + निबोध; देवाश्च = देवाः + च; चाक्षुषस्यांतरे = च + आक्षुषस्य + अन्तरे; मनोः = मनु + ङस् (षष्ठी एकवचन)

K
Kadru
K
Khasā
M
Muni
T
Tuṣitas
C
Cākṣuṣa Manu

FAQs

The Tuṣitas are a class of gods (devas) specifically associated here with the Manvantara (cosmic age) ruled by Cākṣuṣa Manu.

The verse signals a genealogical/encyclopedic passage: the narrator is organizing lineages and categories of beings (including divine groups) within the larger creation-time framework.

It emphasizes Purāṇic cosmological order: beings are situated within specific Manvantaras, and genealogies are presented as structured knowledge to be carefully received and remembered.