Shloka 144

Viśokā Dvādaśī Vow, Guḍa-Dhenū (Jaggery-Cow) Gift, and Śaila-Dāna (Mountain-Charity) Rites

Devanagari script

अथ पापहरं वक्ष्ये सुवर्णाचलमुत्तमम् । यस्य प्रदानाद्भवनं वैरिंचं यांति मानवाः

Transliteration

atha pāpaharaṃ vakṣye suvarṇācalamuttamam | yasya pradānādbhavanaṃ vairiṃcaṃ yāṃti mānavāḥ

Translation

Nun will ich den erhabensten Suvarṇācala schildern, den Vertilger der Sünden; durch seine Darbringung als Gabe gelangen die Menschen zur Wohnstatt Brahmās.

Word by Word

• अथ: now/then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक निपात (particle: now/then)

• पापहरम्: sin-removing
• पापहरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पाप-हर (प्रातिपदिक; समास/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘हर’ (हृ धातोः) कृदन्त-प्रातिपदिक; समासः—तत्पुरुषः (पापं हरति)

• वक्ष्ये: I will describe
• वक्ष्ये: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सुवर्णाचलम्: the golden mountain
• सुवर्णाचलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण-अचल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (सुवर्णः अचलः = golden mountain)

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to सुवर्णाचलम्)

• यस्य: of which/whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• प्रदानात्: from (the act of) giving
• प्रदानात्: Apādāna (Ablative cause/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रदान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन

• भवनम्: abode
• भवनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• वैरिंचम्: of Brahmā
• वैरिंचम्: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैरिञ्च (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to भवनम्); ‘विरिञ्च’ (ब्रह्मा) सम्बन्धी

• यान्ति: go/attain
• यान्ति: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• मानवाः: people
• मानवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Unspecified (narrator continues describing a sin-destroying sacred object/place and its merit)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: tirtha

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: सुवर्णाचलमुत्तमम् = सुवर्णाचलम् उत्तमम्; प्रदानाद्भवनं = प्रदानात् भवनम् (त् + भ → द्भ); वैरिंचं = वैरिञ्चम् (अनुस्वार/निग्रह);

Characters & Entities

• Brahma (Viriñci)

FAQs

What is Suvarṇācala in this verse?

Suvarṇācala (“golden mountain”) is presented as an ‘uttama’ (supreme) pāpahara—something whose association or prescribed act (here, donating it) is said to remove sin and generate great religious merit.

What does “vairiṃcaṃ bhavanam” mean?

It means “the abode of Viriñci,” where Viriñci is a name of Brahmā; thus it indicates attaining Brahmā’s realm/abode (Brahmaloka) as the fruit of the donation.

What ethical lesson is emphasized here?

The verse highlights dāna (charitable giving) as a powerful ethical and spiritual practice, portraying generosity as a means to purification (pāpa-kṣaya) and elevated spiritual attainment.