Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 35

The Tale of Sukalā: Testing Pativratā Fidelity and the Body-as-House Teaching

मम भर्ता स धर्मात्मा तीर्थयात्रां गतः सुधीः । तस्मिन्गते महाभागे मम भर्तरि संप्रति

mama bhartā sa dharmātmā tīrthayātrāṃ gataḥ sudhīḥ | tasmingate mahābhāge mama bhartari saṃprati

Mein Gatte, rechtschaffen im Herzen und weise, ist zur Pilgerfahrt zu den heiligen Tīrthas aufgebrochen. Nun, da mein glückseliger Gemahl gegangen ist, in diesem Augenblick…

ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
भर्ताhusband
भर्ता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सःhe/that (man)
सः:
कर्ता (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
विशेषण (Qualifier of husband)
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन् (प्रातिपदिक: धर्म + आत्मन्)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः
तीर्थयात्राम्pilgrimage
तीर्थयात्राम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रा (प्रातिपदिक: तीर्थ + यात्रा)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (तीर्थस्य यात्रा)
गतःhas gone
गतः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate participle)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past participle); पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगे ‘gone’
सुधीःvery wise
सुधीः:
विशेषण (Qualifier of husband)
TypeAdjective
Rootसुधी (प्रातिपदिक: सु + धी)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (सु-धीः = उत्तमा धीः यस्य)
तस्मिन्when he/in that (state)
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
गतेwhen (he) had gone
गते:
अधिकरण (Locative absolute)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular) पुल्लिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे; सति-सप्तमी (locative absolute) ‘when (he) had gone’
महाभागेin/when the fortunate one
महाभागे:
अधिकरण (Locative absolute; qualifier)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक: महा + भाग)
Formपुल्लिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (महान् भागः यस्य)
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
भर्तरिin/with regard to (my) husband
भर्तरि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
संप्रतिnow/at present
संप्रति:
कालाधिकरण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसंप्रति (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्यय (adverb of time) ‘now/at present’

Unspecified (context needed; verse appears as a woman’s speech about her husband departing on tīrtha-yātrā)

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

Type: tirtha

Sandhi Resolution Notes: तस्मिन् + गते → तस्मिन्गते (अनुस्वार/नकार-सन्धि)

FAQs

It presents pilgrimage as a recognized dharmic practice undertaken by a “dharmātmā” (righteous person), suggesting social and religious legitimacy for visiting sacred tīrthas.

The line reads like the opening of a longer speech; it sets the situation (the husband has departed) before the speaker continues with the consequence or request in the following verses.

The verse links wisdom and righteousness with religious duty (pilgrimage), while also highlighting the household impact of such vows—implying that dharma is lived within social relationships, not apart from them.