Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

The Greatness of the Month of Māgha

Māgha-snāna, Harivāsara, and the Kāṣṭhīlā-Upākhyāna

अज्ञानं च यथा ज्ञानं कुशौचं शुचितां यथा । यथा हंत्यनृतं सत्यं वादस्संवादमेव च ॥ ३० ॥

ajñānaṃ ca yathā jñānaṃ kuśaucaṃ śucitāṃ yathā | yathā haṃtyanṛtaṃ satyaṃ vādassaṃvādameva ca || 30 ||

Wie Erkenntnis die Unwissenheit zerstört und Reinheit die Unreinheit überwindet, so erschlägt Wahrheit die Lüge; und wahrer Dialog beendet bloßen streitsüchtigen Wortkampf.

अज्ञानम्ignorance
अज्ञानम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र उपमान-प्रयोगे कर्मरूपे (ज्ञानं हन्ति इति भावः)
and
:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
यथाas
यथा:
उपमान (Simile marker/उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formतुलनार्थक-अव्यय
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुशौचम्impurity / bad cleanliness
कुशौचम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकु + शौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कु (दुष्टम्) शौचम् (कर्मधारयः)
शुचिताम्purity
शुचिताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुचिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘शुचित्व’ अर्थे
यथाas
यथा:
उपमान (Simile marker/उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formतुलनार्थक-अव्यय
यथाas
यथा:
उपमान (Simile marker/उपमानसूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formतुलनार्थक-अव्यय
हन्तिkills/destroys
हन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अनृतम्falsehood
अनृतम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सत्यम्truth
सत्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वादःquarrel / disputation
वादः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संवादम्good conversation / concord
संवादम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
and
:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It teaches that inner transformation happens by opposites: jñāna removes ajñāna, śauca removes impurity, and satya removes anṛta—so spiritual progress requires cultivating the purifying causes rather than fighting symptoms.

Bhakti is sustained by satya (truthfulness), śauca (purity), and disciplined speech; sincere devotion grows through humble saṃvāda (truth-seeking dialogue) rather than ego-driven vāda (quarrelsome debate).

It highlights the practical discipline of vāṅ-niyama (regulation of speech): choosing satya and saṃvāda over anṛta and vāda—an applied ethical principle aligned with dharma and supported by clear understanding (jñāna).