Shloka 31

Devanagari script

उष्णं हिममनर्थोऽर्थं पापं कीर्तिं स्मयस्तपः । यथा रसा महारोगाञ्छ्राद्धं संकेत एव च ॥ ३१ ॥

Transliteration

uṣṇaṃ himamanartho'rthaṃ pāpaṃ kīrtiṃ smayastapaḥ | yathā rasā mahārogāñchrāddhaṃ saṃketa eva ca || 31 ||

Translation

Hitze kann zu Kälte werden; Unheil zu Wohlstand; Sünde zu Ruhm; und Hochmut zu Askese – wie die Körpersäfte (rasa) zu schweren Krankheiten werden können. Ebenso ist Śrāddha, das Ahnenritual, seinem Wesen nach ein heiliger „Hinweis“, ein festgesetztes Zeichen, das die beabsichtigte Frucht hervorbringt.

Word by Word

• उष्णम्: heat
• उष्णम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हिमम्: cold / snow
• हिमम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अनर्थः: misfortune / harm
• अनर्थः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अर्थम्: wealth / benefit
• अर्थम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पापम्: sin
• पापम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कीर्तिम्: fame
• कीर्तिम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• स्मयः: pride / arrogance
• स्मयः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तपः: austerity
• तपः: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (तपस्-शब्दः; रूपम् ‘तपः’)

• यथा: as
• यथा: उपमान (Simile marker/उपमानसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: तुलनार्थक-अव्यय

• रसाः: juices / tastes
• रसाः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• महारोगान्: great diseases
• महारोगान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + रोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—महान् रोगः (कर्मधारयः)

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• संकेतः: a mere sign/appointment (token)
• संकेतः: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संकेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (अत्र ‘श्राद्धम्’ इत्यस्य कर्मरूपेण ‘संकेतं’ अपेक्षितम्; पाठे ‘संकेत’ इति रूपभेद/सन्ध्यभावः सम्भवः)

• एव: only / indeed
• एव: सम्बन्ध (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय

• च: and
• च: सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

Speaker

Narada (in dialogue context with Sanatkumara tradition; Uttara-Bhaga discourse style)

Vrata Kalpa

Vrata: Śrāddha (pitṛ-kriyā)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Pitrs (ancestors)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames Śrāddha as an effective sacred appointment (saṅketa): even when outcomes seem to ‘transform’ unexpectedly, the properly offered rite serves as the recognized token that delivers benefit to the Pitṛs and supports dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing faithful performance of Śrāddha as a dharmic act, it supports bhakti-oriented living where ritual offerings are made with reverence and trust in the unseen divine order that carries results to the ancestors.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) is implicit: Śrāddha is treated as a formal saṅketa—an authorized ritual marker—indicating that correct rite and intention are key to obtaining the prescribed result.