Shloka 41

Adhyaya 88 — Surya's Progeny

Sanskrit

युयुधे स गदापाणिपरिन्द्रशक्त्या महासुरः ।

ततश्चैन्द्रि स्ववज्रेण रक्तबीजमताडयत् ॥

Transliteration

yuyudhe sa gadāpāṇi-parindraśaktyā mahāsuraḥ / tataś caindrī svavajreṇa raktabījam atāḍayat

Translation

Jener große Asura kämpfte, eine Keule schwingend und von gewaltiger Kraft; da traf Aindrī Raktabīja mit ihrem eigenen Vajra, dem Donnerkeil.

Word by Word

• युयुधे: fought
• युयुधे: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• गदापाणि-परिन्द्र-शक्त्या: with the power/weapon of the mace-handed (one), the foe of Indra
• गदापाणि-परिन्द्र-शक्त्या: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: गदा-पाणि + पर-इन्द्र + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः बहुपद-तत्पुरुषः (गदापाणिना परेण इन्द्रेण/इन्द्रसदृशेन शक्तिः—अस्त्रशक्तिः)

• महासुरः: the great demon
• महासुरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा-असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रम/अनन्तरवाचक (then)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• ऐन्द्रि: Aindrī (goddess)
• ऐन्द्रि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऐन्द्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संबोधनरूपेण अपि पाठभेदः (ऐन्द्रि/ऐन्द्री)

• स्ववज्रेण: with her own thunderbolt
• स्ववज्रेण: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: स्व-वज्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः कर्मधारयः (स्वं वज्रम्)

• रक्तबीजम्: Raktabīja
• रक्तबीजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रक्त-बीज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अताडयत्: struck
• अताडयत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तड् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः आ-

Speakers

• Narrative voice within Devi Mahatmyam

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities

• Aindrī
• Raktabīja

Shakti Aspects

• Aindrī (Indra-Śakti; Mātṛkā)

Key Themes

• Shaktism
• Mātṛkā theology
• Divine weapons
• Asura resistance

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Divine forces respond proportionately: when brute force (gadā) rises, discerning power (vajra—decisive clarity) counters it.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Falls under vaṃśānucarita-style heroic narration only loosely; chiefly it is devī-upākhyāna (a sacred episode) rather than cosmological cataloguing.

What is the esoteric significance?

Aindrī’s vajra symbolizes the single-pointed strike of insight that fractures hardened patterns—yet the narrative will show that insight must be paired with containment of consequences (blood-drops).