Shloka 11
Adhyaya 79 — The Vaivasvata Manvantara: Classes of Devas, the Seven Sages, and Manu’s Nine Sons
Sanskrit
इक्ष्वाकुर्नाभगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेव च ।
नरिष्यन्तश्च विख्यातो नाभागारिष्ट एव च ॥
Transliteration
ikṣvākur nābhagaś caiva dhṛṣṭaḥ śaryātir eva ca |
nariṣyantaś ca vikhyāto nābhāgāriṣṭa eva ca ||
Translation
Ikṣvāku und Nābhaga; Dhṛṣṭa und Śaryāti; der berühmte Nariṣyanta; und auch Nābhāga-Āriṣṭa.
Word by Word
इक्ष्वाकुःIkṣvāku
इक्ष्वाकुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राजनाम
नाभगःNābhaga
नाभगः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
धृष्टःDhṛṣṭa
धृष्टः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
शर्यातिःŚaryāti
शर्यातिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशर्याति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
एवalso/indeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
नरिष्यन्तःNariṣyanta
नरिष्यन्तः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनरिष्यन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
विख्यातःrenowned
विख्यातः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविख्यात (कृदन्त; √ख्या (धातु) + वि + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नरिष्यन्तः’ इति विशेषणम् (renowned)
नाभाग-आरिष्टःNābhāgāriṣṭa
नाभाग-आरिष्टः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभाग (प्रातिपदिक) + आरिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (Nābhāga-Āriṣṭa as a name)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
Speakers
Narrator voice within Manvantara exposition
Key Themes
GenealogyRoyal lineagesManvantara
FAQs
Purāṇic genealogy is not mere history-listing; it legitimizes dharmic kingship by rooting rulers in a sacral chronology tied to Manu.
Vaṃśa (genealogies) and Vaṃśānucarita (accounts of dynasties) within the broader Manvantara narrative.
The solar-line associations (notably Ikṣvāku) symbolically connect rulership with ‘solar’ order—regularity, law, and visible dharma.