Shloka 2

Adhyaya 73Birth of the Goddess

स्वधामानस्तथा देवा यथानामानुकारिणः ।

सत्याख्यश्च द्वितीयोऽन्यस्त्रिदशानां तथा गणः ॥

svadhāmānas tathā devā yathānāmānukāriṇaḥ / satyākhyaś ca dvitīyo 'nyas tridaśānāṃ tathā gaṇaḥ

Eine Gruppe der Götter wurde Svadhāmans genannt, entsprechend ihren Namen und ihrem Wesen. Eine zweite Gruppe unter den dreißig (Göttern) wurde Satyākhyas genannt.

sva-dhāmānaḥhaving their own abodes/splendor
sva-dhāmānaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva + dhāman (प्रातिपदिक); समासः
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; ‘having own abodes/own splendor’
tathāthus/also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural
yathāas/according to
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormAvyaya; comparative particle ‘as/according to’
nāmānu-kāriṇaḥconforming to their names
nāmānu-kāriṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnāman + anu + kārin (प्रातिपदिक); समासः
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; ‘acting in accordance with (their) names’
satya-ākhyaḥnamed Satya
satya-ākhyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsatya + ākhya (प्रातिपदिक); समासः
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; ‘named Satya’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)
dvitīyaḥsecond
dvitīyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; ordinal
anyaḥanother
anyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
tridaśānāmof the thirty (gods)
tridaśānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottridaśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th), Plural
tathāalso/likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya; adverb
gaṇaḥgroup/host
gaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
Mārkaṇḍeya (listing deva groups)
CosmologyManvantaraDeva classificationsName-nature correspondence

FAQs

The verse asserts a Purāṇic principle: nāma and svabhāva align—names are not arbitrary labels but indicators of function and character.

Manvantara: enumerating the divine groups characteristic of a given Manu’s era.

Deva-gaṇas can symbolize organized modes of consciousness. ‘Svadhāman’ suggests self-luminous stability; ‘Satya’ suggests truth-alignment—two foundational qualities for sustaining an epoch.