Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Adhyaya 70The King Confronts the Rakshasa and Restores the Brahmin’s Wife

अर्घञ्चेमं प्रतीच्छ त्वं स्थीयताञ्चेदमासनम् ।

वयं भृत्या भवान् स्वामी दृढमाज्ञापयस्व माम् ॥

arghañ cemaṃ pratīccha tvaṃ sthīyatāñ cedam āsanam | vayaṃ bhṛtyā bhavān svāmī dṛḍham ājñāpayasva mām ||

„Nimm dieses Arghya an und nimm diesen Sitz ein. Wir sind deine Diener; du bist der Herr — befiehl mir mit Festigkeit.“

अर्घम्offering (arghya)
अर्घम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
इमम्this
इमम्:
विशेषण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies अर्घम्)
प्रतीच्छaccept
प्रतीच्छ:
क्रिया (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-√इ (धातु; प्रतीच्छ = प्रति + इच्छ/इ?; प्रचलित रूप: प्रति-√इ (to accept)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘accept!’
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
स्थीयताम्please stay
स्थीयताम्:
क्रिया (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः: ‘let it be stayed/please stay’
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
इदम्this
इदम्:
विशेषण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies आसनम्)
आसनम्seat
आसनम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वयम्we
वयम्:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन
भृत्याःservants
भृत्याः:
सम्बन्ध/विशेष्य-विशेषणभाव
TypeNoun
Rootभृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (predicate nominative)
भवान्you (honored)
भवान्:
कर्ता/सम्बोधनार्थ (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक/सर्वनामवत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
स्वामीmaster
स्वामी:
सम्बन्ध/विधेय
TypeNoun
Rootस्वामिन्/स्वामी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय
दृढम्firmly
दृढम्:
क्रियाविशेषण (अव्ययार्थ)
TypeIndeclinable
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणवत् अव्यय (adverb): firmly
आज्ञापयस्वcommand (me)
आज्ञापयस्व:
क्रिया (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√ज्ञा (धातु) + णिच् (causative)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; णिजन्त: ‘command!’
माम्me
माम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
Rākṣasa speaking

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Atithi-satkara (hospitality forms)Political hierarchyHypocrisy vs. reform (narrative tension)Authority and command

FAQs

External observances (arghya, seat) can be performed even by the unrighteous. The dharmic test is conduct—especially restraint from harming others—not mere ritual correctness.

Ākhyāna; supports dharma reflection on ritual vs. ethics.

The ‘seat’ and ‘arghya’ can symbolize offering one’s energies to rightful governance. Yet if offered by a polluted intent, it becomes a mask—warning against confusing form with purity.