Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Adhyaya 59Cosmic Geography and Yuga-Order: Bhadrashva, Ketumala, and the Northern Kuru Region

ये पिबन्ति महानद्यो वङ्क्षुं श्यामां सकम्बलाम् ।

अमोघां कामिनीं श्यामां तथैवान्याः सहस्रशः ॥

ye pibanti mahānadyō vaṅkṣuṃ śyāmāṃ sakambalām | amoghāṃ kāminīṃ śyāmāṃ tathaivānyāḥ sahasraśaḥ ||

Sie trinken aus den großen Flüssen—Vaṅkṣu, Śyāmā, Sakambalā, Amoghā, Kāminī, Śyāmā—und ebenso aus Tausenden anderer Flüsse.

yewho
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); relative pronoun (सर्वनाम)
pibantidrink
pibanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpā (पा धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
mahā-nadyaḥgreat rivers
mahā-nadyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + nadī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); karmadhāraya (कर्मधारय) 'mahā nadyaḥ'
vaṅkṣumVaṅkṣu (river)
vaṅkṣum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaṅkṣu (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); river-name
śyāmāmŚyāmā (river)
śyāmām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśyāmā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); river-name
sa-kambalāmtogether with Kambalā
sa-kambalām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (सह/स- उपसर्गसदृश) + kambalā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); avyayībhāva-like formation (अव्ययीभाव) meaning 'together with Kambalā'
amoghāmAmoghā (river)
amoghām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootamoghā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); river-name
kāminīmKāminī (river)
kāminīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāminī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); river-name
śyāmāmŚyāmā (river)
śyāmām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśyāmā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); river-name (repeated)
tathāthus; likewise
tathā:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण): 'thus/so'
evaindeed
eva:
Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात): emphasis 'indeed/just'
anyāḥother (rivers)
anyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); understood 'nadyaḥ'
sahasraśaḥby thousands
sahasraśaḥ:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasraśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण): 'by thousands'
Frame narrator (Purāṇic rishi voice) describing rivers and sustenance

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

CosmologySacred GeographyRivers

FAQs

Rivers are presented as life-sustaining arteries of a region; abundance and multiplicity indicate a world designed for nourishment and continuity of beings.

Sthāna (regional features) with cosmographic cataloging.

Named rivers can be read as ‘streams of prāṇa’ in the cosmic body—specific channels of vitality that define the character of a realm.